Puantaj nasıl hesaplanır? Cetvel örneği ve fazla mesai
Puantaj, bir çalışanın ay içinde hangi gün çalıştığını, hangi gün izinli, raporlu ya da tatilde olduğunu ve kaç saat fazla çalıştığını gösteren kayıttır. Puantaj hesaplamak, bu kaydı ay sonunda ücrete çevirmektir: aylık ücretlide tam aya eklenen ve tam aydan düşülen kalemleri bulursunuz, günlük ya da saatlik ücretlide ücretli günleri ve saatleri tek tek sayarsınız. Fazla çalışmanın her saati normal saat ücretinin yüzde 50 fazlasıyla ödenir ve bir yılda 270 saati geçemez (İş Kanunu md. 41).
Bu yazıda cetvelin sütunlarını, harf kodlarını, tatil çalışmasının nasıl yazıldığını ve Temmuz 2026 için hesaplı bir örneği bulacaksınız. Haftalık planı nasıl kuracağınızı vardiya planı yazısında anlattık; puantaj, o planın gerçekte nasıl uygulandığının kaydıdır.
Puantaj cetveli tutmak zorunlu mu?
Kanunda "puantaj cetveli" adıyla tanımlanmış, şekli belli bir form yoktur. Ama işverenden istenen birkaç kayıt puantaj tutmadan hazırlanamaz:
- Ücret hesap pusulası: İşveren her ücret ödemesinde işçiye; ödemenin gününü ve dönemini, fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatil ücretlerini ve her türlü kesintiyi ayrı ayrı gösteren imzalı ya da işyerinin özel işaretini taşıyan bir pusula vermek zorundadır (İş Kanunu md. 37). Pusula düzenlememenin idari para cezası 2026 için 9.943 TL'dir.
- Fazla çalışma belgesi: İşveren, fazla çalışma yaptırdığı işçilerin bu saatlerini gösteren bir belge düzenler ve imzalı bir nüshasını işçinin özlük dosyasında saklar (Fazla Çalışma Yönetmeliği md. 10).
- Eksik gün: Ay içinde bazı günlerde çalışmayan ve ücret almayan işçinin eksik gün sayısı ve nedeni SGK'ya bildirilir; bu nedeni gösteren belgeler saklanır (5510 sayılı Kanun md. 86).
- Saklama: İşyeri defter, kayıt ve belgeleri ilgili olduğu yılı izleyen yılbaşından başlayarak 10 yıl saklanır ve SGK istediğinde 15 gün içinde gösterilir (5510 md. 86).
Bir de ispat tarafı vardır: ücret alacaklarında zamanaşımı beş yıldır (İş Kanunu md. 32). Ayrılan bir çalışan geçmiş yıllar için fazla mesai isterse, elinizdeki en güçlü belge o ayların imzalı puantajıdır. Bu belgeleri nerede saklayacağınızı özlük dosyası yazısında anlattık.
Puantaj cetvelinde neler olur?
Bir aylık cetvel çoğunlukla şu sütunlarla kurulur:
| Sütun | Ne yazılır |
|---|---|
| Çalışan | Ad soyad, görevi, işe giriş tarihi |
| Ücret şekli | Aylık, günlük ya da saatlik; brüt tutar |
| 1'den 31'e günler | Her güne bir harf kodu |
| Fazla çalışma | Hafta hafta, 45 saati aşan saat |
| Toplamlar | Çalışılan gün, hafta tatili, genel tatil, izin, rapor, eksik gün |
| İmza | Ay sonunda çalışanın ve sizin imzanız |
Günlük giriş ve çıkış saatlerini de tutuyorsanız (imza listesi, kartlı sistem ya da telefon), bu dökümü cetvelin arkasına ekleyin. Giriş-çıkış takibinin yollarını ve KVKK tarafını PDKS yazısında karşılaştırdık.
Puantaj harfleri ne anlama gelir?
Harf kodları da kanunla belirlenmiş değildir; her işyeri kendi kısaltmasını kullanır. Önemli olan cetvelin altına bir açıklama satırı koymak ve herkesin aynı kodu kullanmasıdır. Yaygın bir düzen şöyledir:
| Kod | Anlamı | Ücrete etkisi (özet) |
|---|---|---|
| X ya da Ç | Çalıştı | Normal gün |
| HT | Hafta tatili | Çalışılmasa da ücretlidir (md. 46) |
| GT | Ulusal bayram ya da genel tatil, çalışmadı | Çalışılmasa da ücretlidir (md. 47) |
| GÇ | Genel tatilde çalıştı | O günün ücretine ek olarak bir günlük ücret daha (md. 47) |
| Yİ | Yıllık izin | Ücretli; yıllık izin hakkından düşer |
| Mİ | Ücretli mazeret izni | Evlenme, evlat edinme ya da yakının ölümünde 3 gün, eşin doğumunda 10 gün (Ek md. 2) |
| R | Raporlu | SGK'nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneği aylık ücretten mahsup edilir (md. 48) |
| Üİ | Ücretsiz izin | Ücret yok; SGK'ya eksik gün olarak bildirilir |
| D | Devamsız, mazeretsiz gelmedi | Ücret yok; hafta tatili ücretini de etkileyebilir |
| FM | Fazla mesai (saat) | Saat ücretinin 1,5 katı |
Puantaj adım adım nasıl hesaplanır?
- Ayın takvimini çıkarın. Hafta tatili günlerini ve o aya düşen tatilleri işaretleyin. Ulusal bayram ve genel tatiller 2429 sayılı Kanun'da sayılıdır: 1 Ocak, 23 Nisan, 1 Mayıs, 19 Mayıs, 15 Temmuz, 30 Ağustos, 28 Ekim saat 13.00'ten itibaren ve 29 Ekim, Ramazan Bayramı (arife 13.00'ten itibaren 3,5 gün) ve Kurban Bayramı (arife 13.00'ten itibaren 4,5 gün).
- Her güne kodu yazın. Vardiya planındakini değil, gerçekte olanı yazın.
- Fazla çalışmayı hafta hafta toplayın. Fazla çalışma aylık değil haftalık hesaplanır: haftada 45 saati aşan kısımdır. Ayın başında ve sonunda yarım kalan haftaları önceki ya da sonraki ayın günleriyle birlikte sayın.
- Toplamları ücrete çevirin. Formüller aşağıda.
- Kontrol edip imzalatın. Ay sonunda cetveli çalışanla birlikte gözden geçirin, imzalatın ve mali müşavirinize gönderin. Bordroyu, vergi ve SGK kesintilerini o hazırlar.
Ücrete çevirirken uygulamada şu bölmeler kullanılır:
- Günlük ücret: aylık brüt ücret / 30. SGK mevzuatında da ay 30 gün sayılır (5510 md. 3).
- Saat ücreti: günlük ücret / 7,5. Haftalık 45 saat altı güne bölündüğünde bir gün 7,5 saattir; Kanun da saat ücretiyle çalışanın tatil günü ücretini saat ücretinin 7,5 katı olarak tanımlar (md. 49). Kısacası saat ücreti, aylık brüt ücretin 225'e bölünmesiyle bulunur.
Sözleşmenizde haftalık süre 45 saatten azsa (ör. 40 saat), saat ücreti de "fazla sürelerle çalışma" hesabı da değişir; bunu bir kez mali müşavirinizle kurun.
Fazla mesai nasıl hesaplanır?
Fazla mesainin kuralları İş Kanunu md. 41 ile Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği'ndedir:
- Fazla çalışma: Haftalık 45 saati aşan çalışmadır. Her saati normal saat ücretinin yüzde 50 fazlasıyla ödenir.
- Fazla sürelerle çalışma: Sözleşmedeki haftalık süre 45 saatin altındaysa, o süreyi aşan ve 45 saate kadar yapılan çalışmadır. Her saati yüzde 25 fazlasıyla ödenir.
- Serbest zaman: Çalışan isterse zamlı ücret yerine fazla çalıştığı her saat için 1 saat 30 dakika, fazla sürelerle çalıştığı her saat için 1 saat 15 dakika serbest zaman kullanır. Bunu altı ay içinde, çalışma süreleri içinde ve ücretinden kesinti olmadan kullanır.
- Yıllık sınır: Bir yılda en çok 270 saat. Bu sınır işyerine değil, her çalışana ayrı ayrı uygulanır (Yönetmelik md. 5).
- Yuvarlama: Yarım saatten az süreler yarım saat, yarım saati aşan süreler bir saat sayılır (Yönetmelik md. 5).
- Onay: Çalışanın yazılı onayı gerekir. Onay iş sözleşmesi yapılırken ya da ihtiyaç doğduğunda alınır ve özlük dosyasında saklanır; çalışan 30 gün önceden yazılı bildirerek geri alabilir (Yönetmelik md. 9).
- Yaptırılamayanlar: 18 yaşından küçükler, kısmi süreli çalışanlar, gebe, yeni doğum yapmış ve emziren çalışanlar ile sağlığının elvermediği hekim raporuyla belgelenenler (Yönetmelik md. 8).
Fazla çalışma ücretini ödememenin, hak edilen serbest zamanı altı ayda kullandırmamanın ya da onay almamanın idari para cezası 2026 için her işçi başına 4.815 TL'dir. Günlük çalışma da 11 saati aşamaz (md. 63). Denkleştirmeyi, yani yoğun haftada fazla, sakin haftada az çalıştırıp iki aylık ortalamayı 45 saatte tutmayı, vardiya planı yazısında örnekle anlattık.
Hafta tatilinde ve genel tatilde çalışma nasıl yazılır?
Hafta tatili: Çalışana, tatilden önceki iş günlerinde çalışmış olması şartıyla, yedi günlük bir dönemde kesintisiz en az 24 saat dinlenme verilir ve çalışılmayan hafta tatili günü ücretlidir (md. 46). Kanunda "hafta tatili mesaisi" adında ayrı bir oran yoktur. Hafta tatilinde çalışan kişinin o haftaki toplam çalışması 45 saati aşıyorsa aşan saatler fazla çalışmadır ve yüzde 50 zamlı ödenir; dinlenme hakkı da ortadan kalkmaz. Bu yüzden pratikte en doğrusu, hafta tatilini kaldırmak yerine haftanın başka bir gününe kaydırmaktır.
Ulusal bayram ve genel tatil: Bu günlerde çalışılıp çalışılmayacağı sözleşmeyle belirlenir; sözleşmede hüküm yoksa çalışanın onayı gerekir (md. 44). Çalışılmayan genel tatil günü ücretlidir; çalışılırsa o günün ücretine ek olarak bir günlük ücret daha ödenir (md. 47). Aylık ücretli için bu, maaşın üstüne bir günlük ücret eklemek demektir (md. 49).
Örnek: Temmuz 2026 puantajı
Aşağıdaki işletme ve kişiler örnektir. Örnek Kafe pazartesiden cumartesiye açık, pazar hafta tatili; tam zamanlı çalışanlar günde 7,5 saat, haftada 45 saat çalışıyor. Temmuz 2026'da dört pazar (5, 12, 19 ve 26 Temmuz) var; 15 Temmuz çarşamba genel tatil.
Ayşe, garson, aylık brüt 36.000 TL
| Günler | Kodlar |
|---|---|
| 1–4 Temmuz (çarşamba–cumartesi) | X X X X |
| 5 Temmuz | HT |
| 6–11 Temmuz | X X X X X X; 10 ve 11 Temmuz'da 2'şer saat FM |
| 12 Temmuz | HT |
| 13–18 Temmuz | X X GÇ X X X; 18 Temmuz'da 2 saat FM |
| 19 Temmuz | HT |
| 20–25 Temmuz | Yİ Yİ X X X X |
| 26 Temmuz | HT |
| 27–31 Temmuz | X X X X X |
Hesap:
- Günlük ücret: 36.000 / 30 = 1.200 TL; saat ücreti: 1.200 / 7,5 = 160 TL.
- Fazla çalışma: 6–11 Temmuz haftası 49 saat (4 saat FM), 13–18 Temmuz haftası 47 saat (2 saat FM). Toplam 6 saat × 160 × 1,5 = 1.440 TL.
- Genel tatil çalışması: 1 gün × 1.200 = 1.200 TL.
- Yıllık izin: 2 gün ücretlidir, maaştan bir şey düşmez; kalan izin hakkından 2 gün düşer. İzin hesabı için yıllık izin yazısına bakın.
- Ay sonu brüt: 36.000 + 1.440 + 1.200 = 38.640 TL. Ayşe'nin yıllık 270 saatlik sınırından bu ay 6 saat kullanılmış olur.
Can, komi, günlük brüt 1.300 TL (yevmiyeli)
Can 15 Temmuz'da çalışmadı, 22 ve 23 Temmuz'da da mazeretsiz gelmedi. Haziran'ın son günlerinde tam çalıştığını varsayıyoruz.
| Kalem | Gün | Not |
|---|---|---|
| Çalıştığı gün | 24 | 26 iş gününden 2 devamsızlık düşüldü |
| Genel tatil (15 Temmuz) | 1 | Çalışmasa da ücretli (md. 47) |
| Hafta tatili (5, 12, 19 Temmuz) | 3 | Önceki iş günlerinde çalıştı; genel tatil çalışılmış sayılır (md. 46) |
| Hafta tatili (26 Temmuz) | 0 | O haftanın iki iş gününde gelmedi; md. 46'daki şart sağlanmadı |
| Ücret ödenen gün | 28 | 28 × 1.300 = 36.400 TL brüt |
İki çalışanın brüt ücreti de 2026 brüt asgari ücreti olan 33.030 TL'nin üstünde. Yevmiyelide hafta tatili ve eksik gün bildirimi gibi ayrıntılarda mali müşavirinizin hesabı esastır; bu tablo mantığı göstermek içindir.
Saatlik ve yarı zamanlı çalışanlarda puantaj
Saatlik ücretlide puantaj saat üzerinden tutulur: her günün giriş ve çıkış saati ve ara dinlenmesi. Ara dinlenmesi 4 saat ya da daha kısa işlerde 15 dakika, 4 saatten fazla ve 7,5 saate kadar işlerde yarım saat, 7,5 saatten uzun işlerde bir saattir; bunlar en az sürelerdir (md. 68). Ara dinlenmesi çalışılan saate eklenmez. Saat ücretiyle çalışanın tatil günü ücreti saat ücretinin 7,5 katıdır (md. 49).
Yarı zamanlı (kısmi süreli) çalışana fazla çalışma da fazla sürelerle çalışma da yaptırılamaz. Ek saat sürekli gerekiyorsa sözleşmedeki haftalık süreyi güncellemeyi mali müşavirinizle konuşun.
Sık yapılan hatalar
- Planı puantaj sanmak: Plan ne olacağını, puantaj ne olduğunu gösterir. Son dakika değişiklikleri plana değil puantaja yazılır.
- Fazla mesaiyi aylık toplamdan hesaplamak: Yazılı denkleştirme anlaşması yoksa bir hafta 50, öbür hafta 40 saat çalışan kişinin 5 saat fazla çalışması vardır; iki haftanın ortalaması 45 diye sıfırlanmaz.
- Onaysız fazla mesai: Yazılı onay yoksa ücretini ödeseniz bile idari para cezası riski vardır.
- Kodları açıklamamak: "R" kimine göre rapor, kimine göre resmi tatildir. Açıklama satırı koyun.
- İmzasız cetvel: Ay sonunda imzalatmadığınız puantajın ispat gücü zayıftır.
- Primi puantaja karıştırmak: Prim ayrı bir hesaptır; kuaför ve salonlar için prim hesaplama yazısında anlattık.
Panasis'te nasıl?
Panasis Personel'de haftalık vardiya planında her çalışanın haftalık saati görünür ve 45 saati aşan işaretlenir. İsterseniz çalışanlar duvara astığınız kodu telefonla okutarak giriş-çıkış yapar; kim kaçta geldi, kaçta çıktı listelenir ve vardiyasına göre geç kalanlar işaretlenir. Yıllık, raporlu, ücretsiz ve mazeret izinleri yazılır; günlük ve saatlik ücretlinin hak edişi plandaki günlerinden ya da giriş-çıkış açıksa çalıştığı saatten çıkar, verilen avanslar maaştan düşer. Panasis bordro ve SGK bildirgesi hazırlamaz; bu kayıtları ay sonunda mali müşavirinize iletirsiniz. Restoran ve kafeler için bütün akış restoran ve kafe sayfasında.
Sık sorulanlar
Puantajı Excel'de tutabilir miyim?
Evet. Kanun bir şekil şartı koymaz; her günün kodu, haftalık fazla çalışma saati ve ay sonu imzası olduğu sürece Excel de kâğıt da olur. Formüllü tablolarda ay başı ve sonundaki yarım haftaların fazla mesaisini elle kontrol edin.
Ay 31 çekerse aylık ücret değişir mi?
Hayır. Aylık ücretlide maaş ayın kaç gün çektiğine göre değişmez ve SGK mevzuatında ay 30 gün sayılır. Günlük ücretlide ise ücretli günler tek tek sayıldığı için 31 çeken ayda ödenen gün sayısı artabilir.
Çalışan puantajı imzalamak istemezse ne yapmalıyım?
İtiraz ettiği günleri yazılı olarak not edin ve giriş-çıkış kayıtları gibi başka belgelerle karşılaştırın. Ücret hesap pusulasının imzalı ya da işyerinin özel işaretini taşıması gerektiğini de hatırlayın; anlaşmazlık sürerse mali müşavirinize ve bir iş hukukçusuna danışın.
Yarım gün gelen çalışanı nasıl yazmalıyım?
Gün kodunun yanına saati yazın (ör. X 4 sa) ve nedenini not edin. Aylık ücretlide eksik saatlerin ücretten düşülüp düşülmeyeceği sözleşmenize bağlıdır; düzenli yarım gün çalışma varsa kısmi süreli sözleşme konuşulmalıdır.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu md. 32, 37, 41, 44, 46, 47, 48, 49, 63, 68 ve Ek md. 2 (mevzuat.gov.tr)
- İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı)
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu md. 3 ve 86 (mevzuat.gov.tr)
- 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun (mevzuat.gov.tr)
- ÇSGB: 4857 sayılı İş Kanunu 2026 yılı idari para cezaları
- ÇSGB: 2026 asgari ücretin net hesabı ve işverene maliyeti
Bilgiler 1 Kasım 2026 tarihinde bu kaynaklardan kontrol edildi. Kurallar ve tutarlar değişebilir; işlem yapmadan önce güncel hâlini kaynağından kontrol edin.