İşten çıkış kodları: hangi kodla kıdem ve işsizlik maaşı alınır?

Bu yazı genel bilgilendirme içindir, hukuki danışmanlık değildir. Kodlar Kasım 2026 itibarıyla SGK'nın işten ayrılış nedenleri listesine, haklar 1475 sayılı İş Kanunu md. 14'e ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu md. 50-51'e göre kontrol edildi. Bir kod, hakkın kendisini değil, işverenin bildirdiği nedeni gösterir; asıl belirleyici gerçek fesih nedenidir.

Bir çalışan ayrıldığında işveren, işten ayrılış bildirgesini ayrılıştan sonraki 10 gün içinde SGK'ya verir ve ayrılış nedenini bir kodla yazar. Bu kod, çalışanın işsizlik maaşı başvurusunda İŞKUR'un ilk baktığı bilgidir; kıdem tazminatı tartışmasında da ilk belge olur. En sık kullanılanlar 03 (istifa), 04 (işverenin haklı neden göstermeden feshi) ve 05 (belirli süreli sözleşmenin bitmesi) kodlarıdır.

En sık kullanılan kodlar ve hakları

Aşağıdaki tabloda "kıdem" sütunu en az bir yıl çalışmış olmayı, "işsizlik maaşı" sütunu da son 3 yılda 600 gün prim ve son 120 günün kesintisiz çalışılmış olmasını varsayar.

Kod	Ayrılış nedeni	Kıdem tazminatı	İşsizlik maaşı
01	Deneme süresinde işverenin feshi	Yok	Yok
02	Deneme süresinde işçinin feshi	Yok	Yok
03	Belirsiz süreli sözleşmenin işçi tarafından feshi (istifa)	Yok	Yok
04	Belirsiz süreli sözleşmenin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshi	Var	Var
05	Belirli süreli sözleşmenin sona ermesi	Var	Var
08	Emeklilik (yaşlılık) ya da toptan ödeme	Var	Yok
10	Ölüm	Var (mirasçılara)	Yok
12	Askerlik	Var	Yok
13	Kadın işçinin evlenmesi	Var	Yok
14	Emeklilik için yaş dışındaki şartların tamamlanması	Var	Yok
15	Toplu işçi çıkarma	Var	Var
17	İşyerinin kapanması	Var	Var
18	İşin sona ermesi	Var	Var
23	İşçinin zorunlu nedenle feshi	Var	Var
24	İşçinin sağlık nedeniyle feshi	Var	Var
25	İşçinin, işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeniyle feshi	Var	Var
27	İşverenin zorunlu nedenlerle ya da tutukluluk nedeniyle feshi	Var	Var
28	İşverenin sağlık nedeniyle feshi	Var	Var
42-50	İşverenin, işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeniyle feshi (her hâlin ayrı kodu)	Yok	Yok

42-50 arası kodlar 2021'de eski 29 numaralı kodun yerine geldi. Eskiden tek kodla bildirilen "ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık" artık hâline göre ayrı kodlarla bildiriliyor: 42 işvereni yanıltma, 43 işverenle ilgili asılsız ihbar, 44 cinsel taciz, 45 sataşma ya da işe sarhoş gelme, 46 hırsızlık ya da meslek sırrını açıklama, 47 yedi günden fazla hapis cezası, 48 izinsiz devamsızlık, 49 görevini yapmama, 50 iş güvenliğini tehlikeye atma.

İşsizlik maaşı kimlere ve ne kadar ödenir?

4447 sayılı Kanun'un 50. maddesine göre işsizlik ödeneği için:

• İşten ayrılmadan önceki son 120 gün kesintisiz çalışılmış olmalı,
• son 3 yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödenmiş olmalı,
• ayrılış kendi isteğiyle ya da ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık nedeniyle olmamalı (md. 51),
• işten ayrıldıktan sonra 30 gün içinde İŞKUR'a başvurulmalı. Geç başvuruda geciken gün sayısı ödeme süresinden düşülür.

Ödeme süresi son 3 yıldaki prim gününe bağlıdır: 600 gün için 180 gün, 900 gün için 240 gün, 1080 gün için 300 gün. Günlük ödenek, son dört ayın prime esas kazançlarının günlük ortalamasının %40'ıdır; ama aylık tutar brüt asgari ücretin %80'ini geçemez. 2026'da bu tavan aylık brüt 26.424 TL'dir. Ödenekten yalnızca damga vergisi kesilir. Kendi tutarınızı işsizlik maaşı hesaplama aracıyla bulabilirsiniz.

Örnek: Son dört ay brüt 40.000 TL kazanan ve son 3 yılda 1.000 gün primi olan bir garson, işveren tarafından 04 koduyla çıkarıldı. Ödeneği 40.000 × %40 = 16.000 TL brüt, damga vergisinden sonra aylık 15.878,56 TL'dir; 240 gün, yani 8 ay ödenir.

İstifa eden işsizlik maaşı alabilir mi?

Kendi isteğiyle istifa eden (03) alamaz. Ama işçi, ücretinin ödenmemesi, sağlığına zarar veren iş ya da kötü muamele gibi haklı bir nedenle sözleşmeyi kendisi feshederse (İş Kanunu md. 24) işsizlik maaşı da kıdem tazminatı da alabilir; bu durumda kod 23, 24 ya da 25 olur. Haklı nedenle ayrılacaksanız nedeni dilekçede tarihleriyle yazın; istifa dilekçesi örneğimizde bunun için ayrı bir seçenek var.

Kod yanlış girildiyse ne olur?

Kod işverenin beyanıdır, hakkı tek başına belirlemez. Gerçekte işveren çıkardığı hâlde 03 (istifa) ya da 42-50 arası bir kodla bildirilen çalışan, işverenden düzeltme isteyebilir. İşveren düzeltmezse arabulucuya, anlaşma olmazsa iş mahkemesine başvurulur; mahkeme gerçek fesih nedenini tespit ederse kıdem tazminatı ve işsizlik ödeneği buna göre doğar. İşveren tarafında ise yanlış bildirim idari para cezası ve geriye dönük ödemelerle sonuçlanabilir; bildirgeyi vermeden önce fesih nedenini ve belgelerini netleştirin.

İşveren için kontrol listesi

• Fesih nedenini yazılı yapın ve çalışana tebliğ edin; ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık iddiasında tutanak ve tanık gibi belgeleri saklayın.
• Bildirim süresine uyulmayacaksa ihbar tazminatını hesaplayın: ihbar tazminatı aracı.
• Kıdemi bir yılı geçen çalışanın kıdem tazminatını hesaplayın: kıdem tazminatı aracı.
• Kullanılmayan yıllık izin ücretini ödeyin.
• İşten ayrılış bildirgesini 10 gün içinde verin.

Panasis'te nasıl?

Panasis Personel'de çalışanın işe giriş tarihi, izinleri, ödenen maaşları ve sözleşme, rapor gibi belgeleri kartında durur. Ayrılık gününde kıdemi, kalan izni ve belgeleri aramanız gerekmez; bildirgeyi mali müşaviriniz bu bilgilerle verir.