Tüketici hakları: satıcının bilmesi gereken kurallar (2026)
Bu yazı genel bilgilendirme içindir, hukuki danışmanlık değildir. Kurallar Kasım 2026'da 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un güncel metninden (2026 ceza tablosu dahil) ve Fiyat Etiketi Yönetmeliği'nden kontrol edildi.
Tüketici hakları, malı ya da hizmeti kişisel amaçla alan müşteriye karşı geçerlidir (6502 sayılı Kanun). Bir şirkete ya da esnafa işi için yaptığınız satışlar bu kanuna değil, Türk Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu'na tabidir. Dükkânı, kafesi, kuaförü ya da internet mağazası olan herkesi ilgilendiren kurallar şunlar:
| Kural | Kısaca | Kanun |
|---|---|---|
| Fiyat etiketi | Her malda vergiler dahil fiyat ve birim fiyat; hizmette görünür fiyat listesi | md. 54 |
| Kasa fiyatı | Etiket ile kasa farklıysa müşteri lehine olan uygulanır | md. 54 |
| İndirim | Eski fiyat, son 30 günün en düşük fiyatıdır | Fiyat Etiketi Yönetmeliği md. 11 |
| Satıştan kaçınma | Vitrindeki, raftaki mal "satılık değildir" yazmıyorsa satılır | md. 6 |
| Şartlı satış | "Şunu da alırsan satarım" denemez | md. 6 |
| Ayıplı mal | Müşteri dört haktan birini seçer, seçim müşterinindir | md. 11 |
| Cayma hakkı | Mağazada yok; internetten ve telefonla satışta 14 gün | md. 48 |
| Türkçe kılavuz ve garanti | Kılavuzu ve garanti belgesini vermek satıcının işidir | md. 55, 56 |
| Hakem heyeti | 2026'da 186.000 TL'nin altındaki uyuşmazlıklar | md. 68 |
1. Fiyat etiketi ve fiyat listesi
Kanunun 54. maddesine göre perakende satılan her malın ya da ambalajının üzerinde, kolayca görülüp okunabilecek şekilde:
- tüketicinin ödeyeceği bütün vergiler dahil satış fiyatı,
- birim fiyat (kilogram, litre, metre, adet fiyatı),
- üretim yeri ve malı ayırt eden özellikleri
gösteren bir etiket bulunur. Etiket konamayan mallarda aynı bilgiler görülebilecek bir yere liste olarak asılır. Hizmetlerde de tarife ve fiyat listesi asılır: kuaför, oto yıkama, terzi, kafe ve restoran bu kapsamdadır. Etikette ve listede bulunması gerekenlerin tamamı fiyat etiketi zorunluluğu rehberinde; kafe ve restoranlarda girişte ve masada fiyat listesi kuralı QR menü rehberinde.
Etiket ile kasa fiyatı farklı çıkarsa tüketicinin lehine olan fiyat uygulanır. Rafta 89,90 TL yazan ürün kasada 94,90 TL okunursa müşteri 89,90 TL öder.
2. İndirimde 30 gün kuralı
1 Mart 2022'den beri Fiyat Etiketi Yönetmeliği'ne göre:
- İndirimli satışta etikette hem indirimli fiyat hem indirimden önceki fiyat gösterilir.
- İndirimden önceki fiyat, indirimin başladığı tarihten önceki 30 gün içinde uygulanan en düşük fiyattır.
- Meyve ve sebze gibi çabuk bozulan mallarda indirim, bir önceki fiyata göre hesaplanır.
- Bunu ispat yükü satıcıdadır.
Yani kampanyadan önce fiyatı yükseltip "%50 indirim" yazmak işe yaramaz: 30 gün içinde 600 TL'ye de satılmış bir ürünün etiketine "eski fiyat 1.000 TL" yazılamaz. Fiyat değişikliklerinizi tarihleriyle saklayın; bir şikâyette ya da denetimde eski fiyatı bu kayıtlarla gösterirsiniz.
3. Satıştan kaçınamazsınız
Kanunun 6. maddesine göre:
- Vitrinde, rafta, internette ya da açıkça görülebilen bir yerde sergilenen mal, üzerinde "satılık değildir" gibi bir ibare yoksa satılmak zorundadır. "Vitrindekini vermiyoruz" denemez.
- Hizmet, haklı bir sebep olmadan verilmekten kaçınılamaz.
- Ticarette yerleşmiş bir uygulama ya da haklı bir sebep yoksa satış, sizin belirlediğiniz miktar, sayı ya da ebada veya başka bir malın da alınması şartına bağlanamaz. "Ekmeği yalnız yanında içecekle satıyoruz" bir örnektir.
4. Sipariş edilmeyen mal
Müşterinin istemediği bir malı gönderir ya da hizmeti verirseniz bedelini isteyemezsiniz. Müşterinin sessiz kalması ya da malı kullanması kabul sayılmaz; malı geri göndermek ya da saklamak zorunda da değildir (md. 7).
5. Ayıplı mal: seçim müşterinindir
Mal, kararlaştırılan ya da ilan edilen özellikleri taşımıyorsa ayıplıdır. Müşteri şu dört haktan birini seçer ve satıcı müşterinin seçtiğini yapmak zorundadır (md. 11):
- Malı geri verip parasını almak (sözleşmeden dönme)
- Malı tutup ayıp oranında indirim istemek
- Ücretsiz onarım istemek
- Ayıpsız bir benzeriyle değiştirmek
Kanunun önemli ayrıntıları:
- İlk altı ay: teslimden sonraki altı ay içinde çıkan ayıbın teslimde var olduğu kabul edilir; ayıplı olmadığını ispat etmek satıcıya düşer (md. 10).
- Süre: onarım ya da değişim, talepten itibaren en geç 30 iş günü içinde yapılır. Yapılmazsa müşteri diğer haklarına geçebilir.
- Para iadesi: iade ya da indirim seçilirse para derhâl geri verilir.
- Zamanaşımı: ayıplı maldan sorumluluk teslimden itibaren iki yıldır. İkinci el satışta bu süre bir yıldan az olamaz (md. 12).
- Kusurunu bildirerek satmak: kusuru belli bir malı indirimle satıyorsanız kusuru etikete ve fişe açıkça yazın. Müşterinin bilerek aldığı kusur için sonradan hak doğmaz.
Kasada nasıl uygulanacağını, fişsiz iadeyi ve örnek iade politikasını mağazada iade ve değişim rehberinde anlattık.
6. Cayma hakkı: mağazada yok, internette 14 gün
Dükkândan alınan kusursuz bir malı geri almak zorunda değilsiniz; kanunda mağaza satışı için cayma hakkı yoktur. Ama "iade ve değişim yapılır" diye söz verdiyseniz o sözle bağlısınız.
İnternetten, telefonla ya da sosyal medyadan yaptığınız satışlar mesafeli satıştır. Müşteri malı teslim aldıktan sonra 14 gün içinde gerekçe göstermeden cayabilir (md. 48 ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği). Ayrıntısı ve istisnaları cayma hakkı yazısında.
7. Türkçe kılavuz ve garanti belgesi
Kılavuzu hazırlamak üreticinin ya da ithalatçının işidir; ama kılavuzu müşteriye vermek ve verdiğini ispatlamak satıcının sorumluluğudur (md. 55). Garanti belgesi gereken mallarda belgeyi doldurup vermek de satıcıya düşer. Hangi mallarda zorunlu olduğunu garanti belgesi yazısında anlattık.
8. Haksız şartlar
Müşteriyle tek tek konuşulmadan önceden hazırlanmış sözleşme, sipariş formu ya da fişteki, müşterinin aleyhine dengesizlik yaratan şartlar haksız şarttır ve kesin olarak hükümsüzdür (md. 5). "Satılan mal geri alınmaz" yazısı ayıplı mal için geçersizdir; kanundaki hakları kaldıramaz.
9. Şikâyet gelince: tüketici hakem heyeti
Değeri 2026'da 186.000 TL'nin altında olan uyuşmazlıklarda müşteri dava açamaz, tüketici hakem heyetine başvurmak zorundadır (md. 68). Heyetin kararı bağlayıcıdır. Size yazı gelirse süresi içinde savunmanızı ve fatura, fiş, yazışma gibi belgelerinizi gönderin. Süreci tüketici hakem heyeti rehberinde anlattık.
10. 2026 cezaları
Ticaret Bakanlığı ve belediyeler denetler. 2026 için idari para cezaları (6502 sayılı Kanun md. 77, 23.12.2025 tarihli tebliğ):
| Aykırılık | 2026 cezası |
|---|---|
| Fiyat etiketi ya da fiyat listesi kuralına uymamak (md. 54), mesafeli satışta bilgilendirmeye uymamak, malı süresinde teslim etmemek ve diğer md. 77/1-a sayılanları | Her işlem için 3.973 TL |
| Satıştan kaçınmak (md. 6) | Her işlem için malın vergiler dahil fiyatının %10'u, en az 3.973 TL |
| Türkçe kılavuz ya da garanti belgesi vermemek (md. 55, 56) | Satılan her mal için 3.922 TL |
| Haksız şartı Bakanlığın verdiği süre içinde sözleşmeden çıkarmamak | Her sözleşme için 3.922 TL |
Cezalar her yıl yeniden değerleme oranında artar. "Her işlem için" demek, denetimde etiketsiz bulunan her ürün için ayrı ceza demektir.
Kısa kontrol listesi
- Her üründe vergiler dahil fiyat ve birim fiyat var mı? Hizmet fiyat listesi asılı mı?
- Kampanyadaki "eski fiyat", son 30 günün en düşük fiyatı mı? Kanıtı saklıyor musunuz?
- Vitrindeki örnek ürün satılmayacaksa "satılık değildir" yazıyor mu?
- Kasiyerler ayıplı malda seçimin müşteride olduğunu biliyor mu?
- Fiş ve faturaları, garanti belgelerini düzenli veriyor musunuz?
Sık sorulanlar
Tüketici hakları kimleri korur?
Malı ya da hizmeti ticari veya mesleki olmayan, kişisel amaçla alanları (6502 sayılı Kanun). Bir işletmeye işi için yapılan satışlar bu kanuna değil, Borçlar ve Ticaret kanunlarına tabidir.
Etiket fiyatı ile kasa fiyatı farklıysa hangisi geçerli?
Tüketicinin lehine olan fiyat. 6502 sayılı Kanun md. 54'e göre etiket, tarife ya da fiyat listesindeki fiyat ile kasa fiyatı arasında fark varsa düşük olan uygulanır.
İndirimde eski fiyat nasıl yazılır?
İndirimden önceki fiyat, indirimin başladığı tarihten önceki 30 gün içinde uygulanan en düşük fiyattır (Fiyat Etiketi Yönetmeliği md. 11, 1 Mart 2022'den beri). Etikette indirimli fiyat ve önceki fiyat birlikte gösterilir; ispat satıcıdadır.
Vitrindeki ürünü satmak zorunda mıyım?
Evet. Vitrinde, rafta ya da internette sergilenen mal, üzerinde satılık olmadığı yazmıyorsa satılmak zorundadır (md. 6). Satıştan kaçınmanın 2026 cezası işlem başına malın fiyatının %10'u, en az 3.973 TL'dir.
Ayıplı malda müşteri ne isteyebilir?
Dört haktan birini seçer: iade, indirim, ücretsiz onarım ya da ayıpsız benzeriyle değişim. Satıcı müşterinin seçtiği hakkı yerine getirmek zorundadır; onarım ve değişim en geç 30 iş gününde yapılır (md. 11).
Fiyat etiketi cezası 2026'da ne kadar?
Aykırılığın tespit edildiği her işlem için 3.973 TL (6502 sayılı Kanun md. 77/1-a, 2026 tutarı). Denetimde etiketsiz bulunan her ürün ayrı işlem sayılır.
Kaynaklar
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, güncel metin ve 2026 ceza tablosu (mevzuat.gov.tr)
- Fiyat Etiketi Yönetmeliğinde Değişiklik (RG 18.02.2022, 31754; metin: TÜRMOB)
- Ticaret Bakanlığı Tüketici Portalı
Bilgiler 10 Kasım 2026 tarihinde bu kaynaklardan kontrol edildi. Kurallar ve tutarlar değişebilir; işlem yapmadan önce güncel hâlini kaynağından kontrol edin.