İş başvuru formu örneği: neler sorulur, neler sorulmaz?

İş başvuru formu, adayın işe uygun olup olmadığını değerlendirmek için gereken bilgileri isteyen kısa bir formdur: adı ve iletişim bilgisi, başvurduğu pozisyon, deneyimi, çalışabileceği günler ve saatler, ne zaman başlayabileceği. Sormamanız gerekenler de en az bunlar kadar önemlidir: din, mezhep, siyasi görüş, etnik köken, medeni hâl, gebelik ya da çocuk planı, sağlık ve engellilik durumu gibi bilgiler ayrımcılık yasağı ve KVKK nedeniyle başvuru formunda yer almamalıdır (İş Kanunu md. 5, 6701 sayılı Kanun md. 3 ve 6, KVKK md. 6). Adli sicil kaydı ise yalnızca o iş için bir kanun açıkça istiyorsa sorulur.

Kısa ve amaca odaklı bir form adayı da yormaz: garson ya da kasiyer arayan bir işletme için bir sayfa yeter. Aşağıda bölüm bölüm ne sorulacağını, ne sorulmayacağını ve örnek bir düzeni bulacaksınız.

İş başvuru formunda neler sorulur?

Bölüm	Sorular	Not
Kimlik ve iletişim	Ad soyad, telefon, e-posta (isteğe bağlı)	Açık adres yerine oturduğu ilçe yeter
Pozisyon	Başvurduğu pozisyon; tam zamanlı, yarı zamanlı ya da sezonluk tercihi
Uygunluk	Çalışabileceği günler ve saatler, ne zaman başlayabileceği, 18 yaşından büyük olup olmadığı	18 yaşından küçüklere özel çalışma kuralları uygulanır
Deneyim	Son iş yerleri, görevi, süresi	Son iki üç iş yeterlidir
Beceri ve belgeler	Kasa ya da POS kullanımı, yabancı dil, ehliyet; işin gerektirdiği belgeler	Yalnızca işin gerektirdiklerini sorun
Kendini anlatma	Birkaç satır: neden bu iş, neden burası	Özgeçmiş dosyası zorunlu olmasın
Referans	Ad ve telefon	İsteğe bağlı; aramadan önce adaya haber verin
Aydınlatma	Verilerin nasıl işleneceği ve ne kadar saklanacağı	"Okudum" kutusu, aşağıda

Yaş sorusunu doğum tarihi olarak değil "18 yaşından büyük müsünüz?" diye sormak çoğu iş için yeter. 15 yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılması kural olarak yasaktır (İş Kanunu md. 71); 18 yaşından küçüklere de fazla çalışma yaptırılamaz (Fazla Çalışma Yönetmeliği md. 8).

Hangi sorular sorulmamalı?

6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu cinsiyet, ırk, renk, dil, din, inanç, mezhep, felsefi ve siyasi görüş, etnik köken, servet, doğum, medeni hâl, sağlık durumu, engellilik ve yaşa dayalı ayrımcılığı yasaklar (md. 3). Bu yasak iş ilanı, bilgilendirme, başvuru, seçim ölçütleri ve işe alım şartları dahil işle ilgili bütün süreçleri kapsar ve 4857 sayılı İş Kanunu kapsamına girmeyen küçük işyerlerinde de geçerlidir (md. 6). İşveren bir başvuruyu gebelik, annelik ya da çocuk bakımı gerekçesiyle reddedemez (md. 6). İş Kanunu da iş sözleşmesinin yapılmasında cinsiyet ya da gebelik nedeniyle farklı işlem yapılmasını, işin niteliği ya da biyolojik bir sebep zorunlu kılmadıkça yasaklar (md. 5).

Sormayın	Bunun yerine
Medeni hâl, eşinin mesleği, çocuk sayısı, evlilik ya da çocuk planı	"Belirtilen gün ve saatlerde çalışabilir misiniz?"
Gebelik	Hiç sormayın
Din, mezhep, siyasi görüş, dernek ya da sendika üyeliği	Hiç sormayın
Doğum yeri, etnik köken, ana dil	İş gerektiriyorsa: "Hangi dilleri hangi düzeyde konuşuyorsunuz?"
Sağlık durumu, hastalık, kullandığı ilaç, kan grubu	İşe alım kararından sonra işe giriş sağlık muayenesi
Engellilik	İşin gerçek bir bedensel şartı varsa onu açıkça yazın; engellilik bilgisini aday isterse kendisi verir
Doğum tarihi	"18 yaşından büyük müsünüz?"
Zorunlu fotoğraf	İsteğe bağlı bırakın ya da hiç istemeyin
Adli sicil kaydı	Yalnızca o iş için bir kanun açıkça istiyorsa
Askerlik durumu	Asıl merak ettiğinizi sorun: "Ne zaman başlayabilirsiniz?"
T.C. kimlik numarası	İşe alınca SGK bildirimi için alın, başvuruda değil

Kanun bazı istisnalar da tanır: zorunlu mesleki gerekliliklerde amaca uygun ve orantılı farklı muamele, yalnızca belli bir cinsiyetin istihdamını zorunlu kılan durumlar ve hizmetin zorunluluğu nedeniyle konan, amaçla orantılı yaş sınırları ayrımcılık sayılmaz (6701 md. 7). İstisnaya dayanacaksanız gerekçesini ilanda ve formda açıkça yazın.

Neden önemli? Ayrımcılık iddiasıyla Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu'na başvuran aday iddiasını güçlü emarelerle ortaya koyarsa, ayrımcılık yapmadığınızı ispat etme yükü size geçer (6701 md. 21); Kurum idari para cezası verebilir (md. 25). İş ilişkisi kurulduktan sonra eşit davranma ilkesine aykırılığın İş Kanunu'na göre idari para cezası da 2026 için her işçi başına 2.531 TL'dir. Adayı neden seçtiğinizi ya da neden seçmediğinizi işle ilgili ölçütlerle kısa bir notla yazmak, bu yüzden iyi bir alışkanlıktır.

Sağlık ve adli sicil bilgisi neden formda olmamalı?

Sağlık bilgisi ve ceza mahkûmiyeti KVKK md. 6'ya göre özel nitelikli kişisel veridir; işlenmesi kural olarak yasaktır ve sayılan istisnalardan birine dayanmak, ayrıca Kurul'un belirlediği yeterli önlemleri almak gerekir. Başvuru aşamasında bu bilgilere ihtiyacınız yoktur:

• Sağlık: İşe girişte sağlık muayenesini 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu md. 15 zaten zorunlu tutar; tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde rapor olmadan işe başlatılamaz. Bu adım işe alım kararından sonra gelir; raporun nasıl saklanacağını özlük dosyası yazısında anlattık.
• Adli sicil: Yalnızca o iş için bir kanun adli sicil kaydı istiyorsa ve yalnızca işe alım aşamasında isteyin. "Ne olur ne olmaz" diye istenen adli sicil kaydı, ölçülülük ilkesine aykırıdır (KVKK md. 4).

İş başvuru formu örneği

Aşağıdaki düzeni kendi işinize göre uyarlayabilirsiniz. Örnek bir kafenin garson başvurusu için:

Alan	Örnek giriş
Başvurduğunuz pozisyon	Garson (yarı zamanlı)
Ad soyad
Telefon
E-posta (isteğe bağlı)
Oturduğunuz ilçe
18 yaşından büyük müsünüz?	Evet / Hayır
Çalışabileceğiniz günler	Pzt, Sal, Çar, Per, Cum, Cmt, Paz
Çalışabileceğiniz saatler	Sabah, öğleden sonra, akşam
Ne zaman başlayabilirsiniz?
Son iş yerleriniz (yer, görev, süre)
Kasa ya da POS kullandınız mı?	Evet / Hayır
Konuştuğunuz yabancı diller (isteğe bağlı)
Kendinizi birkaç cümleyle anlatın
Referans (isteğe bağlı)	Ad, telefon
Aydınlatma metnini okudum	Kutucuk
Başka pozisyonlar için başvurumun 12 ay saklanmasını istiyorum (isteğe bağlı)	Ayrı kutucuk

Form kâğıt olarak da, telefondan doldurulan bir sayfa olarak da kullanılabilir. Kâğıt formları kilitli bir yerde tutun ve süresi dolunca imha edin.

Başvuru formunda aydınlatma metni nasıl olur?

Aday bilgilerini verirken kim olduğunuzu, verileri hangi amaçla ve hangi hukuki sebeple işlediğinizi, kimlere aktardığınızı, ne kadar saklayacağınızı ve haklarını öğrenmelidir (KVKK md. 10). KVK Kurulu'nun 2026/347 sayılı ilke kararına göre (Resmî Gazete, 24.03.2026) adaydan yalnızca metni okuduğuna ve bilgi edindiğine dair geri bildirim alınır; "okudum ve kabul ediyorum" gibi bir onay istenmez. Başvuruyu değerlendirmek için ayrıca açık rıza sunulmaz; açık rıza yalnızca başka bir hukuki sebebe dayanamayan işlemler için, ayrı bir başlık ve ayrı bir metinle istenir. Başvuruyu başka pozisyonlar için uzun süre saklamak bunun tipik örneğidir.

Kısa bir örnek metin:

Örnek Kafe olarak bu formdaki bilgilerinizi yalnızca başvurunuzu değerlendirmek ve sizinle iletişime geçmek için işliyoruz. Bilgileriniz iş sözleşmesinin kurulmasına yönelik bu süreç için gereklidir ve üçüncü kişilerle paylaşılmaz. Başvurunuz sonuçlandıktan sonra 6 ay saklanır, sonra silinir. Kanun'un 11'inci maddesi kapsamındaki haklarınız için ornek@ornekkafe.com adresine yazabilirsiniz.

Metnin bölümlerini ve sık yapılan hataları KVKK aydınlatma metni yazısında anlattık.

Başvurular ne kadar saklanmalı?

Kanunda başvurular için belirli bir saklama süresi yoktur. KVKK, verilerin işlendikleri amaç için gerekli süre kadar tutulmasını (md. 4), sebep ortadan kalkınca silinmesini ister (md. 7). Pratikte:

• İşe alınmayanlar: Pozisyon kapandıktan sonra makul bir süre, örneğin 6 ay saklayıp silmek; olası bir itiraz ya da ayrımcılık iddiasında seçim notlarınıza ulaşmanızı sağlar. Süreyi aydınlatma metninde yazın ve ona uyun.
• Gelecek pozisyonlar için: Daha uzun saklamak istiyorsanız adaydan ayrı bir açık rıza alın ve geri alma yolunu gösterin.
• İşe alınanlar: Başvuru formu özlük dosyasına girer. Sonrasında işe giriş bildirgesini işe başlamadan önce vermeyi unutmayın.
• Silme: Saklama ve imha politikası hazırlamakla yükümlü olanlar periyodik imhayı en geç altı ayda bir yapar; yükümlü olmayanlar silme yükümlülüğü doğduktan sonra üç ay içinde siler (Silme Yönetmeliği md. 11).

Panasis'te nasıl?

Panasis İş başvurusu ile açık pozisyonlarınız sitenizin kariyer sayfasında listelenir ve her pozisyon Google'a iş ilanı olarak işaretlenir. Aday telefonundan adını, telefonunu, deneyimini ve kendini anlatan birkaç satırı yazar; e-posta ve özgeçmiş bağlantısı isteğe bağlıdır. En fazla üç evet-hayır eleme sorusu ekleyebilirsiniz (ör. "Hafta sonu çalışabilir misiniz?"); uymayan başvuru işaretlenir ama yine gelir, kararı siz verirsiniz. Aday başvururken bilgilerinin kaç ay saklanacağını görür; süreyi 1 ile 24 ay arasında siz seçersiniz ve süresi dolan başvuru kendiliğinden silinir. Eleme sorularını bu yazıdaki kurallara göre yazın; kurulum adımları İş başvurusu kılavuzunda.