Z raporunu almayı unuttum, ne yapmalıyım?

Fark ettiğiniz anda alın, hangi günleri kapsadığını not edin ve mali müşavirinize bildirin. GİB Z raporunun her gün alınmasını ister; bunu gün sonu listenizin ilk maddelerinden biri yapın.

Gün sonunu her gün mü yapmalıyım, haftada bir yetmez mi?

Z raporu her gün alınır. Kasa sayımını da her gün yapın: bir günlük farkın nedeni o gece kolayca bulunur, bir haftalık farkınki çoğu zaman bulunamaz.

Gün sonunu kim yapmalı?

Kasayı gün boyu kullanan kişi sayımı yapabilir, ama karşılaştırmayı mümkünse işletme sahibi ya da başka bir sorumlu görsün. İki kişinin birlikte sayıp imzaladığı tutanak sonradan çıkabilecek tartışmaları da önler.

Yemek kartıyla yapılan ödemeleri nereye yazmalıyım?

Adisyonda ayrı bir ödeme türü olarak tutun ve yemek kartı cihazının gün sonu raporuyla ayrıca karşılaştırın. Banka kartlarıyla aynı toplama katarsanız POS raporlarıyla karşılaştırırken boşuna fark çıkar.

Restoranda gün sonu nasıl yapılır? Z raporu, kasa sayımı, fark

Restoranda gün sonu, o günün satışını üç kayıttan karşılaştırıp kasayı kapatmaktır: yazar kasanın Z raporu, kart POS cihazlarının gün sonu raporu ve adisyon kayıtlarınız. Sıra şöyledir: açık adisyonları kapatın, POS'larda gün sonunu alın, Z raporunu alın, nakdi sayın, üç kaydı karşılaştırın, farkı o gece açıklayın ve kasayı devredin. Alışkanlık hâline geldiğinde çeyrek saat kadar sürer; farkı ertesi haftaya bırakmak ise nedenini bulmayı çok zorlaştırır.

Gün sonunda hangi kayıtlar bir araya gelir?

Kayıt	Nereden alınır	Ne gösterir
Z raporu	Yazar kasa (ÖKC)	Günün mali kapanışı: toplam satış ve KDV
X raporu	Yazar kasa	Gün içindeki ara durum; günü kapatmaz
POS gün sonu raporu	Her bankanın kart POS'u	O cihazdan geçen kartlı işlemlerin toplamı
Adisyon gün sonu	Adisyon programı ya da adisyon defteri	Ürünler, ödeme türleri, ikram, indirim, iptal
Kasa sayım tutanağı	Sizin sayımınız	Kasadaki nakit

Adım 1: Açık adisyonları kapatın

Gün sonuna başlamadan önce açık masa, ödenmemiş paket ya da "sonra öderim" denmiş hesap kalmasın. Veresiye yazılan hesapları ayrı not edin; onların parası kasada aranmaz.

Gece yarısından sonra kapanan bir işletmeyseniz programınızın saat 01.30'da kapanan hesabı hangi güne yazdığını bilin. Z raporu ile adisyon raporu farklı günlere bakıyorsa her gece boşuna fark çıkar. Programınız bu ayrımı yapmıyorsa adisyon programı seçerken sorulacak sorulara bakın.

Adım 2: Kart POS'larında gün sonunu alın

POS gün sonu, cihazın o güne ait kartlı işlemleri bankaya bildirip toplamını yazdırmasıdır. Birden fazla bankanın POS'u varsa her birinde ayrı alın; yemek kartı cihazlarını da unutmayın.

Bazı bankalar otomatik gün sonu tanımlayabiliyor. İş Bankası örneğin bu yetkinin şubede tanımlandığını ve gün sonu alınmasa da onaylı işlemlerin çalışma koşullarına göre hesaba geçtiğini belirtiyor. Yine de karşılaştırma için her cihazın o günkü toplamını görmeniz gerekir; otomatik gün sonu kullanıyorsanız raporu nereden alacağınızı bankanıza sorun.

Adım 3: Z raporunu alın

Z raporu, yazar kasanın günlük kapanış raporudur ve o günün satışlarını kapatır. GİB'in ödeme kaydedici cihaz kullananlara yönelik dokümanı Z raporunun her gün alınmasını, kasiyer değişimlerinde Z yerine X raporu alınmasını ve Z raporunun işletmenin kapanışında alınmasını önerir.

Yeni nesil ÖKC'lerde Z raporu bilgileri cihazın bağlı olduğu merkez (TSM) üzerinden GİB'e iletilir; cihazın internet bağlantısını sürekli sağlamak işletmenin sorumluluğundadır. Z raporunun kâğıdını o günün diğer belgeleriyle birlikte saklayın ve mali müşavirinizin istediği şekilde ona ulaştırın.

Adım 4: Nakdi sayın

Sabah kasaya konan bozuk parayı (açılış kasası) her gün aynı tutarda tutun, örneğin 1.000 TL. Sayımda önce onu ayırın.
Banknotları ve madeni paraları türüne göre sayıp bir tabloya yazın: 200 TL × 12 adet, 100 TL × 9 adet gibi.
Gün içinde kasadan yapılan ödemeleri (ekmekçiye ödeme, çalışana avans) fişleriyle birlikte ayrı koyun.
Mümkünse sayımı iki kişi yapsın: kasayı kullanan ve devralan ya da işletme sahibi.
Bahşişler satış kasasına karışmasın; ayrı bir kutuda dursun.

Adım 5: Üç kaydı karşılaştırın

Üç basit eşitlik kurun:

Kart: Adisyondaki kart toplamı, bütün POS cihazlarının gün sonu toplamına eşit olmalı.
Nakit: Beklenen nakit = açılış kasası + adisyondaki nakit satış − kasadan yapılan ödemeler. Saydığınız nakit bununla aynı olmalı.
Z raporu: Z raporundaki satış toplamı, adisyondaki satış toplamına (ikramlar hariç, indirimler düşülmüş) eşit olmalı. Faturayla belgelediğiniz satışlar Z raporunun satış toplamında yer almayabilir; bunları ayrı bir satırda tutun ve nasıl kaydedileceğini mali müşavirinize sorun.

Örnek bir gün sonu

Kordon Kafe (örnek işletme) için bir cuma akşamı:

Kalem	Adisyon	Diğer kayıt	Fark
Toplam satış (ikram hariç)	18.450 TL
Kartla ödenen	12.700 TL	POS A 9.800 + POS B 2.900 = 12.700 TL	0
Havaleyle ödenen	600 TL	Banka hesabında 600 TL	0
Nakit satış	5.150 TL
Z raporu satış toplamı	18.450 − 600 = 17.850 TL	Z raporu: 17.850 TL (havale, bir şirkete faturayla satıldı)	0
Kasadaki nakit	Beklenen: 1.000 + 5.150 − 450 (ekmekçi) = 5.700 TL	Sayılan: 5.640 TL	−60 TL
İkram	320 TL
Mutfağa gitmiş iptal	2 kalem, 240 TL

Kart ve Z raporu tutuyor, kasada 60 TL açık var. O gece yapılacaklar: nakit kapanan hesapların para üstlerini düşünmek, kasadan yapılmış ama fişi konmamış bir ödeme olup olmadığına bakmak ve açığı tutanağa nedeniyle yazmak. Küçük de olsa her açığı yazmak, haftalar içinde bir düzen olup olmadığını gösterir. (Rakamlar örnektir.)

Farklar nereden çıkar?

Belirti	Olası neden	Ne yapmalı
Nakit eksik, kart aynı tutar kadar fazla	Kartla ödenen hesap nakit diye kapatılmış	Adisyonda ödeme türünü düzeltin
Nakit fazla, kart aynı tutar kadar eksik	Nakit ödenen hesap kart diye kapatılmış	Aynı şekilde düzeltin
Nakit eksik, kart tutuyor	Yanlış para üstü; kasadan yapılıp yazılmayan ödeme	Ödeme fişlerine, para üstlerine bakın
Nakit fazla, kart tutuyor	Bahşişin kasaya karışması; yazılan ama yapılmayan ödeme	Bahşişi ayırın, ödeme kayıtlarını kontrol edin
Kart toplamı POS'tan farklı	Unutulan bir POS ya da yemek kartı cihazı; iki kez çekilen kart; POS'ta iptal edilip adisyonda kalan işlem	Her cihazın raporunu tek tek toplayın
Z raporu adisyondan düşük	Fişi kesilmemiş satış; faturalı satış; ikram ya da indirimin iki yerde farklı girilmesi	Fişsiz satış vergi açısından da risktir; nedeni aynı gün bulun
Z raporu adisyondan yüksek	Programa girilmeden kasadan fiş kesilen satış; yanlış tuşlanan fiş	Fişleri adisyonlarla eşleştirin
Her gün aynı vardiyada fark	Bir kişinin alışkanlığı ya da eğitim eksiği	Vardiya sonunda ayrıca sayım yapın

İptal, ikram ve indirimlere ayrıca bakın

Kasa tutsa bile bu üç kalem kârınızı sessizce azaltabilir. Gün sonunda şunlara bakın:

Her iptalin nedeni yazılmış mı, mutfağa gitmiş bir yemek mi iptal edildi?
İkramları kim, hangi masaya yaptı? Aynı masaya ya da aynı kişiye sık rastlanıyor mu?
İndirimler belli bir kurala (personel, müdavim, kampanya) dayanıyor mu?

Mutfağa gidip iptal edilen yemeğin malzemesi kullanılmıştır; bunu stokta fire olarak saymazsanız ay sonunda sayım tutmaz. Bunun nasıl izlendiğini restoran stok takibi rehberinde anlattık. Haftada bir, toplam ikram ve iptali bir önceki haftayla karşılaştırmak tek tek günlere bakmaktan daha çok şey söyler.

Kasayı devretmek

Gün içinde vardiya değişiyorsa Z yerine X raporu alın, kasayı sayın ve kısa bir devir tutanağı doldurun:

Alan	Örnek
Tarih ve saat	14.11.2026, 16.00
Devreden / devralan	A. Yılmaz / B. Kaya
X raporundaki satış	7.300 TL
Sayılan nakit (açılış kasası dahil)	3.410 TL
Kasadan yapılan ödemeler	Yok
Fark ve açıklama	Yok
İmzalar	İki kişi

Gün sonunda ise açılış kasası kadar parayı ertesi gün için ayırın, fazlasını kasadan çıkarıp kilitli bir yerde tutun ya da bankaya yatırın. Vardiyaları ve kasadan kimin sorumlu olduğunu önceden belirlemek için vardiya planı rehberine bakabilirsiniz.

Kayıtları nasıl saklamalı?

Her günün Z raporunu, POS gün sonu fişlerini, sayım tutanağını ve kasadan yapılan ödemelerin fişlerini aynı zarfa ya da klasöre koyun; isterseniz telefonla fotoğrafını da çekin. Günün toplamlarını ön muhasebe kaydınıza yazın: nakit kasaya, kart bankaya. Ön muhasebenin neyi tuttuğunu ön muhasebe nedir yazısında anlattık. Belgeleri ne kadar saklayacağınızı ve mali müşavirinize hangi sıklıkla göndereceğinizi onunla birlikte belirleyin.

Gün sonu kontrol listesi

Açık masa ve ödenmemiş paket kalmadı.
Her POS ve yemek kartı cihazında gün sonu alındı.
Z raporu alındı.
Açılış kasası ayrıldı, nakit sayıldı.
Kasadan yapılan ödemelerin fişleri yanında.
Kart, nakit ve Z raporu karşılaştırıldı.
Fark varsa nedeni tutanağa yazıldı.
İptal, ikram ve indirimlere bakıldı.
Ertesi günün açılış kasası ayrıldı, fazlası kaldırıldı.
Belgeler günün zarfına kondu, toplamlar ön muhasebeye yazıldı.

Panasis'te nasıl?

Panasis Adisyon'un Gün sonu sekmesi günün cirosunu, nakit, kart ve havale toplamlarını, KDV dökümünü, ikram, indirim ve iptalleri ve her garsonun açtığı adisyonla yazdığı siparişlerin tutarını gösterir. Gece yarısından sonra kapanıyorsanız "İş günü saat kaçta biter" ayarıyla sabaha karşı kapanan adisyonlar önceki güne sayılır. Ön muhasebe açıksa "Ön muhasebeye yaz" ile o günün satışı yazılır; nakit kasaya, kart ve havale bankaya girer. Bu ekran kendi kontrolünüz içindir, Z raporunu yazar kasanızdan almaya devam edersiniz. Bütün akışı restoran ve kafe programı sayfasında görebilirsiniz.