Muayenehane açmak için gerekli belgeler ve fiziki şartlar
Bu yazı genel bilgilendirme içindir, hukuki ya da mali danışmanlık değildir. Bilgiler Kasım 2026 itibarıyla 19 Nisan 2025 tarihli Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik ve ekleri ile 12 Kasım 2025 tarihli Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik'e göre kontrol edildi. Başvurudan önce il sağlık müdürlüğünüze ve tabip odanıza danışın.
Muayenehane açmak için il sağlık müdürlüğüne yönetmeliğin Ek-1/C listesindeki belgelerle başvurursunuz; müdürlük yeri yerinde inceler ve şartlar sağlanıyorsa sizin adınıza bir uygunluk belgesi düzenler. Muayenehanede en az 16 m² kullanım alanı olan bir muayene odası, iki tabibe kadar en az 10 m² bekleme salonu ve acil çağrı sistemli bir tuvalet bulunmalıdır; muayenehane bir kattaysa binada asansör olması zorunludur. Uygunluk belgesi alınmadan muayenehane faaliyet gösteremez.
Bu yazı tabip muayenehanelerini anlatır. Diş hekimleri ile diyetisyen ve klinik psikolog gibi diğer sağlık meslek mensuplarının iş yerleri için kurallar farklıdır; onlar için kendi meslek kuruluşlarına ve il sağlık müdürlüğüne danışın.
Hangi yönetmelik geçerli?
Muayenehaneler, 19 Nisan 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik ile düzenlenir. Bu yönetmelik 2008 tarihli aynı adlı yönetmeliği yürürlükten kaldırdı (md. 38). İnternetteki pek çok yazı hâlâ eski metne göre yazılmış; özellikle asansör şartı ve aynı dairede çalışabilecek hekim sayısı yeni metinle geldi.
Yönetmelik muayenehaneyi şöyle tanımlar: bir tabip tarafından mesleğini serbest olarak icra etmek üzere müstakilen açılan, yönetmelikteki asgari şartları taşıyan ve Ek-13'teki koşullara uygun hizmet veren sağlık kuruluşu (md. 4). Tıp merkezi ve poliklinikten farklı olarak muayenehanede mesul müdür aranmaz (md. 14).
Başvuruda hangi belgeler istenir?
Yönetmeliğin Ek-1/C listesine göre muayenehane açma başvurusunda şu belgeler verilir:
- Muayenehanenin adresini ve çalışma saatlerini belirten, Ek-13'teki genel prensiplere uyacağınızı beyan eden dilekçe.
- Muayenehanenin bütün mekânlarının ne amaçla kullanılacağını oda esasında gösteren, en az 1/100 ölçekli plan; doğruluğu müdürlükçe yerinde onaylanır.
- Diploma ve varsa uzmanlık belgesinin müdürlükçe tasdikli sureti, adli sicil beyanı, tabip odası kayıt belgesi ve iki vesikalık fotoğraf.
- Bulundurulması zorunlu asgari tıbbi malzeme, donanım ve ilaç listelerine göre hazırlanmış, müdürlükçe yerinde onaylanan araç-gereç ve ilaç listesi.
- Binanın yapı kullanma izin belgesi ya da müdürlükçe onaylı sureti. Yapı kullanma izin belgesinde muayenehane olarak kullanılacak mekânın sağlık tesisi olarak gösterilmesi şartı aranmaz.
- Muayenehanenin bulunduğu kısımda yangına karşı gerekli tedbirlerin alındığına dair yetkili merciden alınan belge.
- Çalışan personelin iş sözleşmesi ve SGK kaydı; istihdamı zorunlu sağlık çalışanlarının hizmet sözleşmeleri ve diplomaları.
- Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği'ne göre düzenlenmiş tıbbi atık raporu ve tıbbi atıkların bertarafı için ilgili kurumla yapılmış sözleşme.
Başvuru nasıl ilerler?
- Yer seçimi ve plan. Aşağıdaki fiziki şartlara uyan bir yer bulun ve oda esaslı planı çizdirin.
- Hazırlık. Muayene odasını, bekleme salonunu, tuvaleti ve acil setini hazırlayın; tıbbi atık sözleşmesini yapın, yangın belgesini alın.
- Başvuru. Belgelerle il sağlık müdürlüğüne başvurun.
- Yerinde inceleme. Müdürlük muayenehanenin Ek-15/B'deki şartları taşıyıp taşımadığını yerinde inceler (md. 13).
- Uygunluk belgesi. Uygun görülen muayenehane için tabip adına uygunluk belgesi düzenlenir. Bu belge alınmadan faaliyet gösterilemez (md. 28).
- Vergi kaydı. Serbest meslek erbabı olarak vergi dairesine işe başlama bildirimi yapılır; hesap ve makbuz tarafını serbest meslek makbuzu hesaplama yazısında anlattık.
- Kayıt sistemi. Hasta verilerinin kaydı için Bakanlığın kayıt tescil sisteminde kayıtlı bir muayene bilgi yönetim sistemi kullanmak zorunludur (md. 24).
Belediyenin ayrıca bir işlem ya da bilgi isteyip istemediğini, kira sözleşmesini imzalamadan önce belediyenize sorun.
Fiziki şartlar: oda ölçüleri ve asansör
Yönetmeliğin Ek-15/B "Muayenehane Asgari Standartları" tablosu şunları ister:
| Birim | Asgari şart |
|---|---|
| Muayene odası | Yeterince aydınlatılan ve havalandırılan, en az 16 m² kullanım alanı. Birbirine bağlı iki oda olarak düzenlenirse en az 8 m² tabip çalışma alanı ve en az 8 m² hasta muayene alanı |
| Muayene odası donanımı | Hasta mahremiyeti için ses, görüntü ve gürültü düzenlemeleri; uzmanlık dalına uygun araç ve gereç, muayene masası, soyunma bölümü ve lavabo (ruh sağlığı ve hastalıkları dalında lavabo istenmez) |
| Bekleme salonu | İki tabibe kadar en az 10 m², ikiden fazla her tabip için 5 m² ilave; sekreter alanı olarak da kullanılabilir |
| Tuvalet | Bekleme salonuna koridorla bağlı; içinde acil çağrı sistemi, el yıkama bölümü ve hijyen malzemeleri |
| Pansuman odası | Cerrahi uzmanlık dallarında en az 10 m² |
| Isıtma ve havalandırma | Bütün alanlar kullanım saatlerinde 22-24 °C; ortama gaz ve duman verebilecek ısıtıcı kullanılamaz |
| Kayıt alanı | Sağlık kayıtlarının tutulacağı, bildirimlerin hazırlanacağı güvenli bir büro ya da bölüm |
| Emzirme ve bakım odası | Kadın hastalıkları ve doğum ile çocuk hastalıkları muayenehanelerinde içinde lavabo bulunan en az 5 m² oda ya da ayrılmış bölüm |
| Asansör | Muayenehane bir kattaysa binada asansör zorunlu |
| Acil seti | Her muayenehanede; ambu, laringoskop ve endotrakeal tüp dahil. İlaçlar kolay ulaşılabilir yerde |
Ultrason yapılan kadın doğum muayene odalarının ve ürodinami yapılan üroloji muayene odalarının yakınında, hastanın bekleme salonundan ayrı bir bölümden geçebildiği bir tuvalet de istenir.
Aynı dairede birden çok hekim: Her tabip için Ek-15/B şartlarında ayrı muayene odası bulunması ve uzmanlık dalının gerektirdiği şartların sağlanması kaydıyla, aynı dairede en fazla üç tabip muayenehane açabilir; her biri için ayrı uygunluk belgesi düzenlenir (md. 13). Asansör şartı ve üç tabip kuralı, yeni açılacak muayenehanelerde ve mevcut muayenehanelerin başka adrese taşınmasında aranır (geçici md. 6).
Apartman dairesinde muayenehane: Yönetmelik muayenehanenin bir apartman dairesinde olmasını yasaklamaz; ama dairenin kattaysa asansörlü bir binada olması gerekir. Kat mülkiyeti açısından yönetim planınızda bir kısıtlama olup olmadığına kira sözleşmesinden önce bakın.
Muayenehanede hangi işlemler yapılamaz?
Yönetmeliğin Ek-13'ü muayenehanede yapılamayacak işlemlerin genel prensiplerini sayar. Özetle:
- Yapılabilecek işlemler tabibin tıp eğitimi, uzmanlık eğitimi, sertifikayla edinilmiş yetkileri ve Bakanlıkça izin verilen uygulamalarla sınırlıdır.
- Tıbben kabul görmemiş, deneme aşamasındaki işlemler uygulanamaz.
- Ameliyathane şartlarında yapılması gereken işlemler, lokal anestezi dışındaki anesteziyi gerektiren işlemler, işlem sonrası yatış ya da uzun süreli yakın gözlem gerektiren işlemler yapılamaz.
- Komplikasyon yönetimi muayenehane şartlarında sağlanamayacak işlemler, acil hâller dışında birden fazla tabibin müdahalesini gerektiren işlemler ve hasta güvenliğini tehlikeye atan işlemler yapılamaz.
- Mevzuatta yapılacağı yerler ayrıca belirtilmiş ve muayenehane sayılmamış işlemler (ör. saç ekimi) muayenehanede yapılamaz.
Yönetmelik ayrıca sertifika, yüksek lisans ya da doktora belgesine dayanarak başka bir tıp dalının işlerinde uzman olunduğunu ilan etmeyi yasaklar (md. 28).
Tabelaya ve basılı evraka ne yazılır?
Sağlık kuruluşunun tabelasına, basılı evrakına ya da internette, uygunluk belgesinde yer alan isim ve unvan dışında başka bir isim ve unvan, belgede yazan uzmanlık dalı dışında başka bir uzmanlık dalı yazılamaz (md. 27). Üniversitelerin ve kamu sağlık kurumlarının isimleri aynen ya da çağrıştıracak şekilde kullanılamaz.
Tabela da bir tanıtım aracıdır ve 2025 tarihli tanıtım yönetmeliğine uymalıdır: sertifikaya dayalı uzmanlık unvanı yazılamaz, ücret, indirim ya da kampanya bilgisine yer verilemez (md. 5). Pratikte en güvenli tabela; adınızı, unvanınızı, uzmanlık dalınızı, adresi ve çalışma saatlerini içerir.
Açılıştan sonra tanıtım: nelere dikkat etmeli?
Muayenehaneniz Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik'e tabidir. Açılış döneminde en çok sorulan noktalar:
- İlk ay sponsorlu tanıtım. Sağlık tesisleri açılış tarihini izleyen ilk bir ay boyunca, yönetmeliğe uygun olmak kaydıyla bütün platformlarda sponsorlu tanıtım yapabilir (md. 5/1-j). Bu sürenin dışında arama motorlarında ve sosyal medyada ücretli, sponsorlu ya da öne çıkarma amaçlı kayıt yapılamaz.
- Fiyat yok. Tanıtımda ücret, indirim, kampanya ya da promosyon bilgisi verilemez (md. 5/1-m). "Açılışa özel ilk muayene ücretsiz" gibi duyurular da bu yasağa ve özendirme yasağına (md. 5/1-l) takılır.
- Hasta teşekkürü yok. Hasta ya da yakınlarının teşekkür ve memnuniyet ifadeleri üzerinden reklam niteliğinde paylaşım yapılamaz (md. 5/1-e).
- İzinsiz mesaj yok. Kişilerin bilgisi ve rızası olmadan telefonla aranarak ya da mesaj, e-posta gönderilerek tanıtım yapılamaz (md. 5/1-k).
- Site bilgileri. İnternet sitenizde bilgilendirmenin son güncelleme tarihi ve site editörüne ulaşılabilecek iletişim bilgisi açıkça yazılmalıdır (md. 5/1-ı).
Sitenizde nelerin yazılıp nelerin yazılamayacağını ve cezaları doktor web sitesi reklam yasağı yazısında ayrıntılı anlattık.
Açılış kontrol listesi
- Diploma ve uzmanlık belgesi tasdikli suretleri, tabip odası kaydı
- Kattaysa asansörlü bina; 16 m² muayene odası, bekleme salonu, acil çağrılı tuvalet
- En az 1/100 ölçekli oda esaslı plan
- Yapı kullanma izin belgesi ve yangın tedbirleri belgesi
- Tıbbi atık raporu ve bertaraf sözleşmesi
- Asgari tıbbi malzeme, ilaç listesi ve acil seti
- Personelin iş sözleşmesi ve SGK kaydı
- İl sağlık müdürlüğüne başvuru ve uygunluk belgesi
- Vergi dairesine işe başlama ve e-serbest meslek makbuzuna geçiş
- Muayene bilgi yönetim sistemi
- Yönetmeliğe uygun tabela ve site
Panasis'te nasıl?
Panasis bir hasta dosyası ya da muayene bilgi yönetim sistemi değildir; tanı, tedavi ve sağlık bilgisi için kullanılmaz, yönetmeliğin istediği kayıt sisteminin yerine geçmez. Randevu tarafını düzenler: online randevu ile hastalarınız boş saati görüp randevu alır, randevudan önce hatırlatma gider, telefonla arayanı panelden eklersiniz. Kontrol zamanı yaklaşanlara hatırlatma, asistanların çalışma planı ve ön muhasebe de klinik randevu programı sayfasında. Randevu formunda ne sorulması gerektiğini klinik için online randevu yazısında anlattık.
Sık sorulanlar
Hem hastanede çalışıp hem muayenehane açabilir miyim?
Kamu ve özel sağlık kuruluşlarında çalışma ile muayenehane arasındaki kurallar ayrı mevzuatla ve sık değişen düzenlemelerle belirleniyor. Kendi kadro durumunuza göre il sağlık müdürlüğüne ve tabip odanıza sorun.
Muayenehanemi başka bir adrese taşırsam ne olur?
Yeni adres için şartlar yeniden aranır. Yeni yönetmelikteki asansör şartı ve aynı dairede en fazla üç tabip kuralı, mevcut muayenehanelere farklı adreste uygunluk belgesi düzenlenirken de uygulanır.
Muayenehaneye sekreter ya da hemşire alabilir miyim?
Alabilirsiniz. Personelin iş sözleşmesi ve SGK kaydı başvuru belgeleri arasındadır; sağlık personeli için ayrıca adına çalışma belgesi düzenlenmesi gerekir, adına belge düzenlenmeyen sağlık personeli çalıştırılamaz.
Hastalarıma muayene ücretini nasıl bildiririm?
Ücreti sitede, tabelada ya da sosyal medyada duyuramazsınız. Hasta sorduğunda ücreti ona telefonda ya da muayenehanede doğrudan söyleyebilirsiniz; bunu kalıcı bir duyuruya dönüştürmeyin. Tahsilatta serbest meslek makbuzu düzenlenir.
Kaynaklar
- Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik, 19.4.2025 (Resmî Gazete)
- Aynı yönetmeliğin ekleri: Ek-1/C başvuru belgeleri, Ek-13, Ek-15/B muayenehane asgari standartları (Resmî Gazete)
- Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik, 12.11.2025 (Resmî Gazete)
Bilgiler 1 Kasım 2026 tarihinde bu kaynaklardan kontrol edildi. Kurallar ve tutarlar değişebilir; işlem yapmadan önce güncel hâlini kaynağından kontrol edin.