Geçici vergi nedir? 2026 dönemleri, oranı ve hesaplama örneği

Bu yazı genel bilgilendirme içindir, vergi danışmanlığı değildir. Kurallar Kasım 2026'da Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 120. maddesinden (7566 sayılı Kanun'la değişik hâli), GİB'in 2026 Ticari Kazanç Vergi Rehberi'nden ve GİB vergi takviminden kontrol edildi. Beyannameyi çoğunlukla mali müşaviriniz verir.

Geçici vergi, yıl sonunda ödenecek gelir ya da kurumlar vergisinin yıl içinde, üç ayda bir peşin ödenen kısmıdır. Gerçek usulde ticari kazanç sahipleri ve serbest meslek erbabı, yıl başından o çeyreğin sonuna kadar biriken kazançları üzerinden %15 öder. Şirketler kurumlar vergisi oranında öder. Ödenen tutar, ertesi yılın mart ayında verilen yıllık beyannamedeki vergiden düşülür.

2025'ten beri dört dönem: bir süredir yılın son çeyreği için geçici vergi beyannamesi verilmiyordu. Aralık 2025'te yayımlanan 7566 sayılı Kanun bu istisnayı kaldırdı. 1 Ocak 2025'ten itibaren başlayan dönemler için dördüncü dönem (ekim-aralık) beyannamesi de veriliyor. 2025'in dördüncü dönemi 17 Şubat 2026'da beyan edildi.

Kimler geçici vergi öder, kimler ödemez?

Öderler:

• Gerçek usulde vergilendirilen ticari kazanç sahipleri: işletme hesabı ya da bilanço esasına göre defter tutan şahıs işletmeleri.
• Serbest meslek erbabı: avukat, doktor, mali müşavir, mimar gibi. Noterlik kazancı hariç.
• Şirketler (kurumlar vergisi mükellefleri).

Ödemezler:

• Basit usuldeki esnaf (GİB rehberi).
• Yıllara yaygın inşaat ve onarma işlerinden elde edilen kazanç (GİB rehberi).
• Yalnızca ücret, kira ya da faiz geliri olanlar: bu gelirler geçici vergiye girmez.

İşi bırakan, bıraktığı dönemden sonraki dönemler için geçici vergi ödemez.

2026 geçici vergi dönemleri ve son günler

Hesap dönemi takvim yılı olanlar için beyan ve ödeme aynı gün, dönemi izleyen ikinci ayın 17'sinde biter:

Dönem	Kapsadığı aylar	Beyan ve ödeme
1. dönem	Ocak, şubat, mart	1 Nisan – 17 Mayıs 2026
2. dönem	Nisan, mayıs, haziran	1 Temmuz – 17 Ağustos 2026
3. dönem	Temmuz, ağustos, eylül	1 Ekim – 17 Kasım 2026
4. dönem	Ekim, kasım, aralık	1 Ocak – 17 Şubat 2027

Son gün hafta sonuna ya da resmî tatile denk gelirse süre izleyen ilk iş gününe kayar. Özel hesap dönemi olanlar, kendi dönemlerinin başından itibaren üçer aylık dönemlerle aynı kuralı uygular.

Geçici vergi nasıl hesaplanır?

Geçici vergi birikimli hesaplanır: her dönemde yıl başından o dönemin sonuna kadarki toplam kazanç bulunur, %15'i hesaplanır ve o yıl için daha önce ödenen geçici vergi düşülür. Kalan, o dönem ödenecek tutardır. Aynı dönemde kazancınızdan kesilmiş gelir vergisi stopajı da (örneğin serbest meslek makbuzundaki %20) hesaplanan geçici vergiden düşülür.

Örnek: yıl boyunca kâr eden bir şahıs işletmesi

Dönem	Yıl başından biriken kazanç	%15	Önceki dönemlerde ödenen	Bu dönem ödenecek
1. dönem	100.000 TL	15.000 TL	0	15.000 TL
2. dönem	260.000 TL	39.000 TL	15.000 TL	24.000 TL
3. dönem	380.000 TL	57.000 TL	39.000 TL	18.000 TL
4. dönem	500.000 TL	75.000 TL	57.000 TL	18.000 TL

Yıl sonunda kazanç 500.000 TL'de kaldıysa yıllık gelir vergisi 2026 tarifesine göre 97.500 TL'dir (70.500 + 100.000 × %27). Yıl içinde 75.000 TL geçici vergi ödendiği için mart ayında ödenecek 22.500 TL kalır. Örnek indirimleri ve istisnaları dışarıda bırakıyor; kendi matrahınızın vergisini gelir vergisi hesaplama aracıyla görebilirsiniz.

Bir dönem zarar ederseniz o dönem geçici vergi çıkmaz; ama beyanname yine verilir.

Fazla ödenen geçici vergi ne olur?

Kanuna göre önce yıllık beyannamedeki gelir vergisinden düşülür. Artan kısım diğer vergi borçlarınıza mahsup edilir. Yine kalırsa, o yılın sonuna kadar yazılı olarak isterseniz size iade edilir. İade talebini zamanında vermezseniz hakkınızı kaybedebilirsiniz; mali müşavirinizle takip edin.

Tahakkuk etmiş ama ödenmemiş geçici vergi yıllık vergiden düşülemez. Bu yüzden geçici vergiyi zamanında ödemek, yıl sonunda mahsup hakkını korur.

Geç ya da eksik öderseniz

• Geç ödeme: vadeden itibaren gecikme zammı işler; tutarı gecikme zammı hesaplama aracıyla görebilirsiniz. Nereden ve nasıl ödeneceğini vergi borcu rehberinde anlattık.
• Eksik beyan: incelemede bir döneme ait geçici verginin %10'undan fazla eksik beyan edildiği anlaşılırsa eksik kısım için ayrıca vergi tarh edilir. Yıllık beyanname verilip mahsup süresi geçtikten sonra o geçici vergi silinir; ama gecikme faizi ve ceza yine tahsil edilir.

Defterler ve geçici vergi

• Basit usuldekiler geçici vergi ödemediği gibi bu beyannameyle de uğraşmaz; Defter Beyan Sistemi'nde yalnızca kayıtlarını tutar.
• e-Defter kullananlar, yükleme sürelerini isterse geçici vergi dönemlerine göre de seçebilir: e-defter rehberi.
• Her çeyreğin kazancını doğru hesaplamak için satış ve giderlerinizin ay ay kayıtlı olması gerekir. Mali müşavirinize çeyrek sonunda eksiksiz kayıt vermek, beyannamenin son güne kalmasını önler.