KDV oranları 2026: %1, %10, %20 hangi üründe, nasıl hesaplanır?
Bu yazı genel bilgilendirme içindir, mali danışmanlık değildir. Kendi ürün ya da hizmetinizin KDV oranını faturalandırmaya başlamadan önce mali müşavirinize teyit ettirin.
Türkiye'de 2026 için üç KDV oranı var: genel oran %20, indirimli oranlar %10 ve %1. Ürününüz ya da hizmetiniz Cumhurbaşkanı kararına ekli (I) sayılı listede yer alıyorsa %1, (II) sayılı listede yer alıyorsa %10 uygulanır; iki listede de yoksa oran %20'dir. KDV dahil bir fiyattan vergiyi ayırmak için fiyatı 1,01'e, 1,10'a ya da 1,20'ye bölersiniz.
Oranlar en son 10 Temmuz 2023'te değişti. 7346 sayılı kararla genel oran %18'den %20'ye, %8 olan indirimli oran %10'a çıktı; %1 olduğu gibi kaldı. 2023'ten önce hazırlanmış bir tabloda %18 ya da %8 görürseniz o bilgi artık geçerli değildir. Oranlar Cumhurbaşkanı kararıyla değişir ve Resmî Gazete'de yayımlanır.
KDV oranları 2026: hangi oran nereye uygulanır?
| Oran | Hangi işlemlere | Örnekler |
|---|---|---|
| %1 | (I) sayılı listedeki mal ve hizmetler | Un, ekmek ve makarna, süt ürünleri ve yumurta, sebze ve meyve, bakliyat, basılı gazete ve dergi |
| %10 | (II) sayılı listedeki mal ve hizmetler | Hazır giyim ve tekstil, ayakkabı ve çanta, lokanta ve kafede yeme içme, otel konaklaması, basılı kitap, ilaç, sinema ve tiyatro |
| %20 | İki listede de adı geçmeyen her şey | Kuaför ve güzellik salonu hizmetleri, sabun, deterjan ve şampuan, bilgisayar ve cep telefonu, yeni otomobil, yazılım, reklam ve danışmanlık hizmetleri |
Listeler ürünleri çoğu zaman gümrük tarife numarasıyla (GTİP: her ürün grubuna verilen resmî kod) tanımlar. Bu yüzden aynı rafta duran iki ürün farklı orana tabi olabilir. Tabloyu bir başlangıç noktası olarak kullanın; kendi ürününüz için son kontrolü mali müşavirinizle yapın.
%1 KDV hangi ürünlerde uygulanır?
%1 listesinin büyük kısmı gıdadır. 14 Şubat 2022'de yürürlüğe giren 5189 sayılı kararla, daha önce %8 olan gıda maddeleri (I) sayılı listeye taşındı ve gıdada toptan satışla perakende satış arasındaki oran farkı kaldırıldı. Bugün markette satılan un, ekmek, makarna, süt ürünleri, yumurta, sebze, meyve ve bakliyatın çoğunda %1 uygulanır.
Gıdada iki istisna sık karışır:
- ÖTV'li gıda ve içecekler: Özel tüketim vergisine tabi gıdalarda (örneğin kolalı gazozlarda) oran %1 değil, %10'dur.
- Yemek hizmeti: Aynı gıda, lokanta ya da kafe gibi yemek hizmeti sunulan bir yerde verildiğinde artık bir gıda satışı değil, yeme içme hizmetidir ve %10 uygulanır. Markette satılan bir paket makarna %1, lokantada pişirilip masaya gelen makarna tabağı %10'dur.
Gıda dışında %1 listesinde basılı gazete ve dergiler, bazı konut satışları ve belirli şartlarla bazı ikinci el araç ve yenilenmiş telefon satışları da yer alır. Konutta oran; konutun net alanına (150 m² sınırı), yapı ruhsatının tarihine ve projenin niteliğine göre %1, %10 ya da %20 olabilir. İkinci el ticaretini iş olarak yapanların satışlarında %20 uygulanabildiği için bu alanda çalışıyorsanız hangi satışa hangi oranın uygulanacağını mali müşavirinizle netleştirin.
%10 KDV hangi mal ve hizmetlerde uygulanır?
(II) sayılı listede küçük işletmeleri en çok ilgilendiren başlıklar şunlardır:
- Giyim ve tekstil: iplik, kumaş, hazır giyim ve ev tekstili; ayakkabı, çanta ve deri ürünleri.
- Yeme içme: lokanta, restoran, kafe ve pastanede sunulan yemek ve içecek hizmeti. Alkollü içeceklere düşen kısım ile bar, gazino, diskotek, birahane gibi yerlerin hizmetleri bu kapsamın dışındadır ve %20 uygulanır.
- Konaklama: otel ve pansiyonlarda geceleme hizmeti.
- Kültür ve eğitim: basılı kitap, sinema ve tiyatro, listede sayılan özel okulların ve eğitim kurumlarının hizmetleri.
- Sağlık: hastanelerin ve listede sayılan sağlık kuruluşlarının hizmetleri, ilaçlar ve tıbbi cihazlar.
- Ağız bakımı: diş fırçası, diş macunu ve diş ipi.
Eğitim ve sağlıkta "listede sayılan" ifadesi önemlidir. Her kurs ya da her sağlık hizmeti kendiliğinden %10 değildir; listede sayılmayan kurslarda, özel derslerde ya da güzellik amaçlı uygulamalarda %20 uygulanabilir. Klinik, muayenehane ya da kurs işletiyorsanız oranı mutlaka teyit ettirin.
%20 KDV: listede olmayan her şey
Genel oran, iki listede de adı geçmeyen bütün mal ve hizmetlere uygulanır. Küçük işletmelerin önemli bir kısmı bu gruptadır. Kuaför, berber ve güzellik salonu hizmetleri listelerde yer almadığı için %20'dir. Bilgisayar, cep telefonu ve yeni otomobil satışları ile yazılım, reklam, tasarım ve danışmanlık gibi hizmetler de aynı orandadır.
2023 değişikliğinin en çok gözden kaçan kısmı temizlik ürünleridir. Sabun, deterjan ve şampuan eskiden (II) sayılı listede %8 oranındaydı. 7346 sayılı kararla listenin bu sırası yalnızca diş fırçası, diş macunu ve diş ipiyle sınırlandı; böylece sabun, deterjan ve şampuan %20'ye geçti. Eski bir fiyat listesi ya da güncellenmemiş bir kasa programı kullanıyorsanız bu ürünlerin oranını kontrol edin.
KDV nasıl hesaplanır? Dahil ve hariç fiyat
KDV'yi hesaplamak için üç işlem yeter:
- KDV hariç fiyattan dahil fiyata: hariç fiyat × (1 + oran). 1.000 TL + %20 KDV = 1.000 × 1,20 = 1.200 TL.
- KDV dahil fiyattan hariç fiyata: dahil fiyat ÷ (1 + oran). 1.200 ÷ 1,20 = 1.000 TL.
- Dahil fiyatın içindeki KDV: dahil fiyat − hariç fiyat. 1.200 − 1.000 = 200 TL.
| Oran | Hariçten dahile | Dahilden hariçe | Dahil fiyatın içindeki KDV |
|---|---|---|---|
| %1 | × 1,01 | ÷ 1,01 | 101'de 1'i |
| %10 | × 1,10 | ÷ 1,10 | 11'de 1'i |
| %20 | × 1,20 | ÷ 1,20 | 6'da 1'i |
Son sütun hızlı kontrol içindir: %20 KDV dahil bir fiyatın altıda biri, %10 KDV dahil bir fiyatın on birde biri vergidir. 600 TL'lik %20 KDV dahil bir hizmette KDV 600 ÷ 6 = 100 TL'dir.
En sık yapılan hata, KDV dahil fiyatın yüzde 20'sini düşmektir. 1.200 TL'nin %20'si 240 TL'dir ve 1.200 − 240 = 960 TL eder; oysa doğru hariç fiyat 1.000 TL'dir. KDV hariç fiyatın yüzdesidir; bu yüzden dahil fiyattan geriye giderken çıkarma değil bölme yapılır.
Aşağıdaki örneklerde işletme adları örnektir:
| Örnek | Oran | KDV dahil | KDV hariç | KDV |
|---|---|---|---|---|
| Örnek Kuaför: saç kesimi | %20 | 600 TL | 500 TL | 100 TL |
| Örnek Butik: elbise | %10 | 1.375 TL | 1.250 TL | 125 TL |
| Örnek Kafe: masada tost ve çay | %10 | 330 TL | 300 TL | 30 TL |
| Örnek Fırın: toptan un alımı | %1 | 5.050 TL | 5.000 TL | 50 TL |
Sonuç her zaman tam çıkmaz. 250 TL'lik %20 KDV dahil bir hizmette hariç fiyat 250 ÷ 1,20 = 208,33 TL, KDV 41,67 TL'dir. Kuruşları iki haneye yuvarlayın ve iki tutarın toplamının yine 250,00 TL ettiğini kontrol edin.
Fiyat etiketinde ve teklifte KDV dahil mi yazılır?
Tüketiciye yaptığınız satışlarda fiyat etiketinde, menüde ve fiyat listesinde vergiler dahil fiyat yazılır. Müşteri kasada, etikette gördüğünden fazlasını ödememelidir. Menü ve fiyat listesi kurallarını QR menü rehberimizde ayrıca anlattık.
Firmalara verilen tekliflerde KDV hariç fiyat yazmak yaygındır. Bu durumda tutarın yanına "+ KDV" ya da "KDV hariç" yazın ve oranı belirtin. Örnek: Logo ve kartvizit tasarımı 10.000 TL + %20 KDV (toplam 12.000 TL). Belirtmezseniz karşı taraf fiyatı KDV dahil sanabilir ve aradaki fark sizin cebinizden çıkar.
Satış fiyatınızı belirlerken önce maliyeti ve kâr payını, en son KDV'yi eklersiniz. Bu sıranın neden önemli olduğunu ve kâr marjı hesabını ürün fiyatı belirleme rehberinde örnekledik.
Faturada farklı KDV oranları nasıl gösterilir?
Aynı faturada farklı oranlı kalemler olabilir. Her kalemin oranı ayrı yazılır ve fatura altında her oranın KDV toplamı ayrı gösterilir. Örnek bir bakkalın faturası:
| Kalem | KDV hariç | Oran | KDV |
|---|---|---|---|
| Ekmek | 20,00 TL | %1 | 0,20 TL |
| Diş macunu | 100,00 TL | %10 | 10,00 TL |
| Deterjan | 200,00 TL | %20 | 40,00 TL |
| Toplam | 320,00 TL | 50,20 TL |
Faturanın genel toplamı 320,00 + 50,20 = 370,20 TL'dir. e-Arşiv Portal'da her satırın KDV oranını ayrı seçersiniz; adım adım anlatımı fatura kesme rehberimizde bulabilirsiniz.
Tahsil ettiğiniz KDV'nin hepsini mi ödersiniz?
Hayır. Satışlarınızda müşteriden tahsil ettiğiniz KDV'den (hesaplanan KDV), işiniz için yaptığınız alışlarda ödediğiniz KDV düşülür (indirilecek KDV). Aradaki fark KDV beyannamesiyle vergi dairesine ödenir.
Örnek bir butiğin bir aylık hesabı:
- Satışlar: 100.000 TL + %10 KDV, yani 10.000 TL hesaplanan KDV
- Tedarikçiden alınan giyim ürünleri: 60.000 TL + %10 KDV, yani 6.000 TL
- Muhasebe ve reklam hizmetleri: 5.000 TL + %20 KDV, yani 1.000 TL
- Ödenecek KDV: 10.000 − 6.000 − 1.000 = 3.000 TL
Alışlarınızdaki KDV satışlarınızdakinden fazlaysa fark ödenmez, sonraki aya devreden KDV olarak aktarılır. Bu durum, %1 ya da %10 ile satış yapıp %20 oranlı mal ve hizmet alan işletmelerde sık görülür. İndirimli oranlı satışlardan doğan farkın iadesi belirli şartlarla mümkündür; başvuruyu mali müşavirinizle birlikte yapın.
KDV beyannamesi kural olarak aylık verilir; son gün ve ödeme tarihi için Gelir İdaresi'nin vergi takvimine bakın. Basit usulde vergilendirilen esnaf ise satışlarında KDV hesaplamaz ve KDV beyannamesi vermez; alışta ödediği KDV maliyetine eklenir. Vergi usullerinin farkını şahıs şirketi kurma rehberinde, evden satışta esnaf muaflığı şartlarını da esnaf muaflığı yazısında anlattık.
Doğru oranı bulmak için kontrol listesi
- Ürünü ya da hizmeti tanımlayın: Ne sattığınızı tek cümleyle yazın. Mal satıyorsanız tedarikçinize ürünün GTİP numarasını sorun.
- Listelere bakın: Önce (I) sayılı listeye, sonra (II) sayılı listeye bakın. İkisinde de yoksa oran %20'dir.
- İstisnaları sorun: Ürün ÖTV'ye tabi mi? Yemek hizmeti olarak mı sunuluyor? Elektronik ortamda mı satılıyor (e-kitap gibi)? Bu durumlarda oran değişebilir.
- Tedarikçi faturasıyla karşılaştırın: Aynı malı aynen satıyorsanız tedarikçinizin uyguladığı oran iyi bir ipucudur. Farklı bir oran uyguluyorsanız nedenini bilin.
- Yazılı görüş alın: Emin değilseniz mali müşavirinize danışın. Tartışmalı bir durumda Gelir İdaresi'nden özelge (mükellefin sorusuna idarenin yazılı cevabı) isteyebilirsiniz.
- Değişiklikleri izleyin: Oran değişiklikleri Resmî Gazete'de KDV oranlarının tespitine ilişkin kararda değişiklik olarak yayımlanır. Fiyat listenizi ve fatura programınızın oran ayarlarını yürürlük tarihinden önce güncelleyin.
Panasis'te nasıl?
Panasis paket fiyatlarına KDV dahildir; fiyatlar sayfasında gördüğünüz tutar ödediğiniz tutardır. Paketler aylık ya da yıllık alınır ve istediğiniz zaman iptal edilir. Bilgilerinizi gönderin, sitenizi ücretsiz kuralım; beğenirseniz paket seçersiniz.
Sık sorulanlar
Yanlış KDV oranıyla fatura kestim, ne yapmalıyım?
Durumu fark ettiğiniz anda mali müşavirinize bildirin. Faturanın iptali ya da düzeltilmesi ve ilgili ayın beyannamesinin düzeltilmesi gerekebilir. Eksik hesaplanan KDV için vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi doğabileceğinden beklemek maliyeti artırır.
KDV ile ÖTV arasındaki fark nedir?
KDV neredeyse bütün satışlarda alınan genel bir tüketim vergisidir. ÖTV ise yalnızca akaryakıt, otomobil, tütün ürünleri, alkollü ve bazı alkolsüz içecekler gibi belirli mallarda alınır. ÖTV'li bir malda KDV, ÖTV dahil tutar üzerinden hesaplanır.
İndirimli satışta KDV nasıl hesaplanır?
KDV, müşteriden gerçekten aldığınız bedel üzerinden hesaplanır. KDV dahil 1.200 TL'lik bir ürünü %25 indirimle 900 TL'ye sattıysanız, %20 oranında KDV 900 ÷ 6 = 150 TL, KDV hariç tutar 750 TL olur.
Yurt dışındaki müşteriye satışta KDV var mı?
Mal ihracatı KDV'den istisnadır; yurt dışına gönderdiğiniz üründe KDV hesaplamazsınız. İstisnadan yararlanmak için ihracatın gümrük beyannamesiyle, küçük gönderilerde ise elektronik ticaret gümrük beyannamesiyle (ETGB) belgelenmesi gerekir.
Kaynaklar
- Resmî Gazete: 7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (7 Temmuz 2023, KDV oranları %20 ve %10)
- Resmî Gazete: 5189 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (13 Şubat 2022, gıdada %1)
- Mevzuat Bilgi Sistemi: 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu
- Gelir İdaresi Başkanlığı
Bilgiler 25 Ekim 2026 tarihinde bu kaynaklardan kontrol edildi. Kurallar ve tutarlar değişebilir; işlem yapmadan önce güncel hâlini kaynağından kontrol edin.