Esnaf muaflığı belgesi nereden alınır?

Bağlı olduğunuz vergi dairesinden ya da Gelir İdaresi'nin dijital vergi dairesi üzerinden istenir ve üç yılda bir yenilenir. Gelir Vergisi Kanunu 9/6 kapsamında belge isteğe bağlıdır; yalnızca internetten satıp 9/10 bendinden yararlanacaksanız zorunludur.

Esnaf muaflığında fatura kesilir mi?

Muaf esnaf fatura düzenlemez. Ürününüzü bir firma satın alırsa, ödemeyi yapan firma gider pusulası düzenler ve 9/6 kapsamında ödemeden %2 vergi keser. Son tüketiciye satışta belge düzenleme zorunluluğu yoktur.

Maaşlı çalışırken evden iş yapabilir miyim?

Vergi açısından engel yoktur; ek işinizin kazancı ayrıca vergilendirilir ya da şartlar uyuyorsa muaf olur. Aynı anda hem işçi (4/a) hem Bağ-Kur'lu (4/b) olursanız SGK'da genel kural olarak 4/a sigortalılığı öncelikli sayılır. İş sözleşmenizde ek iş ya da rekabet yasağı olup olmadığına da bakın.

Esnaf muaflığında Bağ-Kur ödemek zorunlu mu?

Bu, esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olup olmamanıza göre değişebilir. Kendi durumunuzu SGK il müdürlüğüne ya da ALO 170'e sorun; sigortalılık süreniz işlesin istiyorsanız isteğe bağlı sigortanın şartlarını da öğrenin.

Evde iş fikirleri: evden yapılacak işler ve gereken kayıtlar

Bu yazı genel bilgilendirme içindir, hukuki ve mali danışmanlık değildir. Başlamadan önce kendi durumunuzu bir mali müşavire ve ilgili kuruma danışın.

Evden yapılabilecek işler üç gruba ayrılır: kendi elinizle ürettiğinizi satmak (örgü, takı, mantı gibi), bilgisayardan hizmet vermek (tasarım, çeviri, online ders gibi) ve hazır ürünü alıp internetten satmak. Kendi evinizde kendi elinizle ürettiğinizi satıyorsanız çoğu durumda esnaf muaflığıyla vergi mükellefi olmadan başlarsınız; hizmet verir ya da alıp satarsanız vergi dairesine kayıt gerekir. Gıda ve kozmetikte ise vergiden ayrı olarak bakanlık kaydı istenir.

Aşağıda her iş türü için gereken kaydı, 2026 sınırlarını ve başlarken para harcayacağınız kalemleri bulacaksınız. Kazanç rakamı vermiyoruz, çünkü aynı iş fiyatınıza, emeğinize ve satış kanalınıza göre çok farklı sonuç verir.

Evden hangi işler yapılır, hangi kayıt gerekir?

Önce işinizin hangi gruba girdiğine bakın. Tablo, evden en sık düşünülen işleri ve her birinde ilk sorulacak kaydı gösteriyor.

İş türü	Örnekler	Gereken kayıt	Dikkat edilecek nokta
El emeği ürün	Örgü, dantel, nakış, sepet, yapma çiçek, boncuk işleri	Esnaf muaflığı (şartlar uyarsa)	Dışarıdan işçi ve sanayi tipi makine yok
Ev yapımı gıda	Mantı, erişte, tarhana, reçel, kurabiye, pasta	Gıda işletmesi kaydı ve esnaf muaflığı	Kayıt il ya da ilçe tarım ve orman müdürlüğünden
Kozmetik	Cilde sürülen sabun, krem, dudak balmı	Sağlık Bakanlığı bildirimi	Sorumlu teknik eleman şartı; evde zor
Bilgisayardan hizmet	Grafik tasarım, çeviri, metin yazarlığı, yazılım, sosyal medya yönetimi, online ders	Serbest meslek kaydı	Makbuz kesilir, Bağ-Kur başlar
Alıp satma	Toptancıdan alıp internetten satmak, drop shipping	Şahıs şirketi (ticari kazanç)	Esnaf muaflığı bu işi kapsamaz

Ayrım çoğu zaman tek bir soruya dayanır: ürünü siz mi üretiyorsunuz, yoksa alıp mı satıyorsunuz? Evde ördüğünüz hırka muaflık kapsamına girebilir; toptancıdan aldığınız hırkayı satmak girmez.

Elinizle ürettiğinizi satmak: esnaf muaflığı nasıl işler?

Gelir Vergisi Kanunu'nun 9. maddesi, kendi evinde ürettiğini satan kişiyi belirli şartlarla gelir vergisinden muaf tutar. Muaf olduğunuzda vergi mükellefi olarak kaydolmaz, defter tutmaz ve beyanname vermezsiniz. Ayrıntıları evden satışta vergi muafiyeti yazımızda anlattık; burada iş seçerken bilmeniz gerekenleri özetliyoruz.

Kanunda iki ayrı muafiyet vardır:

9/6 bendi: Evde, dışarıdan işçi almadan ve dikiş makinesi, mutfak robotu gibi ev aletleri dışında motorlu güç kullanmadan üretim yaparsınız. İnternetten yaptığınız satışların yıllık toplamı, o yılın yıllık brüt asgari ücretini aşmamalıdır. 2026'da brüt asgari ücret aylık 33.030 TL olduğu için sınır 12 × 33.030 = 396.360 TL'dir. Bu bentte esnaf muaflığı belgesi almak isteğe bağlıdır.
9/10 bendi: Yalnızca internetten satanlar içindir. Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi almak ve bütün tahsilatı bir bankada açtığınız ticari hesaptan geçirmek zorunludur. Banka, hesaba geçen tutardan %4 (işçi çalıştırıyorsanız %2) gelir vergisi keser. İşçi çalıştırabilirsiniz ama seri üretim yapan sanayi tipi makine kullanamazsınız. Yıllık hasılat sınırı 9/6'dakinden yüksektir; 2026 tutarını vergi dairenize ya da mali müşavirinize doğrulatın.

İki muafiyet aynı yıl birlikte kullanılmaz. 9/6 kapsamında ürününüzü bir firmaya satarsanız, örneğin bir mağaza sizden toplu ürün alırsa, firma ödemeden %2 vergi keser; son tüketiciye yapılan satışta kesinti yoktur.

Hesap örneği (uydurma bir örnek): Instagram'dan örgü hırka satan Ayşe Hanım'ı düşünelim. Ayda ortalama 30.000 TL'lik satış yaparsa yılı 360.000 TL ile kapatır ve 2026 sınırının altında kalır. Satışlar ayda 35.000 TL'ye çıkarsa yıllık toplam 420.000 TL olur; sınır aşıldığı için 2027 başından itibaren muaflık biter ve vergi mükellefi olması gerekir.

Sınıra bakarken müşterinin ödediği satış fiyatı esas alınır, elinize geçen net tutar değil; pazaryeri komisyonu düşülmeden hesaplanır. Satışlarınızı aylık bir tabloya yazarsanız sınıra yaklaştığınızı erken görürsünüz.

Evde yemek, mantı ya da pasta yapıp satmak

Gıda satışında iki ayrı kural vardır ve biri diğerinin yerine geçmez. Esnaf muaflığı yalnızca vergiyle ilgilidir; ürettiğiniz gıdanın kaydı ve denetimi Tarım ve Orman Bakanlığı'nın işidir.

Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik, kişisel tüketim için evde hazırlanan gıdayı kapsam dışında tutar. Satış için yapılan üretim bu istisnaya girmez: satışa başlamadan önce gıda işletmesi kaydı için il ya da ilçe tarım ve orman müdürlüğüne başvurulur. Bakanlığın sayfasına göre gıda üretenlerden istenen ilk belge İşletme Kayıt Belgesi başvuru ve beyannamesidir (Ek-4). Ekmek ve pide üretiminde buna ek olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı istenir.

Evdeki mutfağınızın kayda uygun olup olmadığını, denetimde nelere bakılacağını ve paketli üründe etiketin neleri içermesi gerektiğini başvurmadan önce müdürlüğe sorun. Bakanlığın Gıda Hattı 174'tür. Görüşmeden önce şu soruların cevabını hazırlamak işinizi kolaylaştırır:

Hangi ürünleri yapacaksınız: pişmiş yemek, kuru gıda (erişte, tarhana) ya da tatlı?
Ürün buzdolabında mı saklanacak, oda sıcaklığında mı?
Satışı elden mi yapacaksınız, kargoyla mı? Kargoyla gidecekse ürün kaç gün yolda kalabilir?
Ürünü paketleyip etiketleyecek misiniz?

Kuru gıdalar kargoya daha elverişlidir. Kremalı pasta ya da pişmiş yemek ise soğuk zincir ister; bu ürünlerde elden teslim edebileceğiniz yakın çevreyle başlamak daha kolaydır.

Sabun, krem ve kozmetik: evde neden zor?

El yapımı sabun ve krem, evden iş fikri listelerinde sık geçer ama kozmetik ayrı bir kanuna bağlıdır. Kozmetik Kanunu'na (5324) göre ürün piyasaya ilk kez sunulmadan önce Sağlık Bakanlığı'na bildirilir; bildirim yapmadan kozmetik ürün üretmek ve ambalajlamak yasaktır. Üretim yeri sorumlu teknik eleman olmadan işletilemez ve ürünün güvenlik bilgileri bildirilmeden satışa çıkamaz.

Kanunda evde üretim için ayrı bir istisna yoktur; ayrıntılar yönetmelikle düzenlenir. Bu işe girmek istiyorsanız iki yol düşünebilirsiniz: kozmetik sayılmayan ürünlere (dekoratif mum, kese, sabunluk) yönelmek ya da bildirimi yapılmış kayıtlı bir üreticiye kendi markanızla ürettirmek (fason üretim). İkinci yolda bildirim ve etiket sorumluluğunun kimde olacağını sözleşmeye yazdırın.

Bilgisayardan hizmet vermek: serbest meslek kaydı

Grafik tasarım, çeviri, metin yazarlığı, yazılım, fotoğraf düzenleme, sosyal medya yönetimi ve online ders, evden başlaması en kolay işlerdendir: stok, ambalaj ve kargo gerekmez. Bu işlerden elde edilen kazanç genellikle serbest meslek kazancı sayılır ve esnaf muaflığına girmez.

Başlamak için vergi dairesine işe başlama bildirimi yaparsınız. İş adresi olarak ev adresinizi gösterebilirsiniz; vergi dairesi adresi yoklamayla kontrol eder. Ödeme aldığınızda elektronik serbest meslek makbuzu (e-SMM) düzenlersiniz.

Gelir vergisi mükellefi olduğunuzda Bağ-Kur (4/b) sigortalılığınız da başlar ve her ay prim ödersiniz; tutarları ve son ödeme günlerini Bağ-Kur prim ödeme yazımızda bulabilirsiniz. 29 yaşını doldurmamışsanız ve ilk kez mükellef oluyorsanız genç girişimci istisnasının şartlarını mali müşavirinize sorun. Mali müşavirlik gibi diploma ya da meslek ruhsatı isteyen işler evden yapılsa da aynı şartları ister.

Alıp satmak: e-ticaret ve drop shipping

Toptancıdan, üreticiden ya da yurt dışından aldığınız ürünü satmak ticari kazançtır. Esnaf muaflığı yalnızca evde kendi ürettiğiniz ürünü kapsadığı için bu işte genellikle şahıs şirketi kurarsınız. Adımları, belgeleri ve vergi usulünü şahıs şirketi kurmak yazımızda anlattık.

Bu grupta en büyük kalem stoktur. Drop shipping'de stok tutmazsınız ama kârınız tedarikçinin fiyatına ve teslim süresine bağlı kalır. Satmaya başlamadan önce fiyatınızı ürün maliyeti, pazaryeri komisyonu, kargo ve ambalajla birlikte hesaplayın; ürün fiyatı nasıl belirlenir yazımız bu hesabı adım adım gösteriyor.

Satışı nereden yapacağınız da giderleri değiştirir. Pazaryerinde hazır müşteri vardır ama her satıştan komisyon kesilir; kendi sitenizde komisyon yoktur ama ziyaretçiyi siz getirirsiniz. İki yolu pazaryeri mi kendi site mi yazımızda yan yana koyduk. İnternetten tüketiciye satışta mesafeli satış sözleşmesi ve 14 günlük cayma hakkı kuralları da geçerlidir.

Başlarken neye para harcarsınız?

Başlangıç maliyeti işe göre çok değişir. Tabloyu kendi şehrinizdeki fiyatlarla doldurursanız işe başlamadan önce ne kadar sermaye gerektiğini görürsünüz.

Kalem	El emeği ürün	Ev yapımı gıda	Bilgisayardan hizmet	Alıp satma
Malzeme ya da stok	İplik, kumaş, boncuk	Un, yağ, şeker, kavanoz	Yok denecek kadar az	En büyük kalem: satılacak ürün
Ekipman	Ev tipi dikiş ya da örgü makinesi	Mutfak aletleri, tartı, saklama kapları	Bilgisayar, yazılım aboneliği	Raf, tartı, paketleme alanı
Kayıt	Esnaf muaflığı (9/10'da belge ve ticari hesap)	Gıda işletmesi kaydı ve esnaf muaflığı	Vergi kaydı, e-SMM	Şahıs şirketi
Aylık sabit gider	Düşük	Düşük	Bağ-Kur primi, muhasebe ücreti	Bağ-Kur primi, muhasebe ücreti
Ambalaj ve etiket	Kutu, kart, poşet	Gıdaya uygun ambalaj, etiket	Gerekmez	Koli, dolgu malzemesi
Satış kanalı	Instagram, pazaryeri, kendi site	Yakın çevre, Instagram, kendi site	Kendi site, iş ilanı platformları	Pazaryeri, kendi site

El emeği ve gıdada ilk masraf çoğunlukla malzeme ve ambalajdır; hizmette ise asıl yük her ay ödenen prim ve muhasebe ücretidir. Alıp satmada stoka bağladığınız para, satış gelene kadar elinizden çıkmış olur.

Ev işyerine dönüşürse: apartmanda nelere dikkat edilir?

Evinizi müşterinin geldiği ya da üretimin büyüdüğü bir yere çevirmek, vergi ve bakanlık kaydından ayrı bir konudur. Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 24. maddesine göre tapuda mesken olarak görünen bir dairede fırın, lokanta, pastane gibi gıda yerleri ve imalathane, boyahane, basımevi gibi yerler, kat malikleri kurulunun oybirliğiyle vereceği karar olmadan açılamaz. Hastane, klinik ve poliklinik ise mesken olan bağımsız bölümde hiç açılamaz.

Küçük üretimde bile koku, gürültü ve sık gelen kurye komşularla sorun çıkarabilir. Apartmanın yönetim planında dairelerin kullanımına dair bir madde olup olmadığına bakın. İşiniz büyüdüğünde ayrı bir atölye ya da dükkânın maliyetini hesaba katın.

Başlamadan önce kontrol listesi

İşinizi tablodaki gruplardan birine yerleştirin: ürettiğinizi mi satıyorsunuz, hizmet mi veriyorsunuz, alıp mı satıyorsunuz?
Ürününüz gıda ya da kozmetikse bakanlık kaydını vergiden önce öğrenin.
Esnaf muaflığını düşünüyorsanız yıllık internet satışınızı tahmin edin ve 2026 sınırı olan 396.360 TL ile karşılaştırın.
Hizmet verecek ya da alıp satacaksanız bir mali müşavirle görüşün; muhasebe ücretini ve Bağ-Kur primini aylık giderinize ekleyin.
Fiyatınızı malzeme, emek, komisyon, kargo ve ambalaj dahil hesaplayın.
Satış kanalını seçin: Instagram, pazaryeri ya da kendi siteniz.
Apartmanda müşteri kabul edecek ya da üretimi büyütecekseniz yönetim planına bakın.

Panasis'te nasıl?

Elinizle ürettiğinizi ya da aldığınız ürünü internetten satacaksanız Panasis'te kendi mağazanızı açabilirsiniz. Satıştan komisyon alınmaz; kartlı ödeme doğrudan kendi iyzico ya da PayTR hesabınıza geçer. Instagram ya da telefonla gelen siparişleri panele elle girersiniz ve stok kendiliğinden düşer. Hizmet veriyorsanız işinizi, fiyatlarınızı ve WhatsApp düğmesini gösteren bir web sitesi yeterlidir. Mağaza özelliklerini e-ticaret sayfamızda görebilirsiniz. Bilgilerinizi gönderin, sitenizi ücretsiz kuralım; beğenirseniz paket seçersiniz.