Kâr marjı hesaplama: formül, KDV'li örnekler ve fiyat tablosu
Bu yazı genel bilgilendirme içindir, mali danışmanlık değildir. KDV ve vergi usulünüzle ilgili kararlar için mali müşavirinize danışın.
Kâr marjı, satış fiyatının yüzde kaçının size kâr olarak kaldığını gösterir: Kâr marjı = (Satış fiyatı − Maliyet) ÷ Satış fiyatı × 100. 300 TL'ye aldığınız bir ürünü KDV hariç 500 TL'ye satıyorsanız kârınız 200 TL, kâr marjınız %40'tır. Hesabı her zaman KDV hariç rakamlarla yapın.
En sık yapılan hata, "maliyetin üstüne %40 koydum" demeyi %40 marj sanmaktır. 300 TL'lik ürüne %40 eklerseniz fiyat 420 TL olur ve marjınız %28,6'da kalır. Aşağıda iki hesabın farkını, KDV'li fiyattan hesabı ve hedeflediğiniz marja göre satış fiyatını bulmayı örneklerle anlatıyoruz. Fiyat belirlemenin bütün adımları için ürün fiyatı nasıl belirlenir rehberine bakabilirsiniz.
Kâr marjı nasıl hesaplanır? 4 adım
- Birim maliyeti bulun. Ürünün alış fiyatı ya da üretim maliyeti, KDV hariç. Kargo, ambalaj gibi her satışta harcadığınız tutarları da ekleyin. Birim maliyeti nasıl çıkaracağınızı maliyet hesaplama rehberinde anlattık.
- KDV hariç satış fiyatını bulun. Etiket fiyatını 1 + KDV oranına bölün.
- Kârı bulun. Satış fiyatından maliyeti çıkarın.
- Kârı satış fiyatına bölün, 100 ile çarpın.
Örnek: Örnek bir giyim butiği gömleği KDV hariç 300 TL'ye alıyor ve KDV hariç 500 TL'ye satıyor. Kâr 500 − 300 = 200 TL. Kâr marjı 200 ÷ 500 = 0,40, yani %40.
Excel ya da Google E-Tablolar'da A2 hücresine maliyeti, B2'ye KDV hariç satış fiyatını yazın. C2'ye =(B2-A2)/B2 yazıp hücreyi yüzde biçimine çevirdiğinizde marj çıkar. Formülü aşağı çekerek bütün ürünlerinizin marjını tek listede görebilirsiniz.
Kâr marjı ile kâr oranı arasındaki fark ne?
İki ayrı hesap var ve günlük dilde ikisine de "kâr" deniyor:
- Kâr marjı: kâr ÷ satış fiyatı. "Sattığım her 100 TL'nin kaçı bana kalıyor?" sorusunu cevaplar.
- Kâr oranı (maliyet üzerine kâr, İngilizcede markup): kâr ÷ maliyet. "Maliyetin üstüne yüzde kaç koydum?" sorusunu cevaplar.
Gömlek örneğinde kâr marjı %40, kâr oranı ise 200 ÷ 300 = %66,7'dir. Toptancının "üstüne %50 koyuyorum" demesi kâr oranıdır; bunun marj karşılığı %33,3'tür.
Birinden ötekine geçmek için iki formül yeter: Marj = Kâr oranı ÷ (1 + Kâr oranı) ve Kâr oranı = Marj ÷ (1 − Marj). Oranları ondalık yazın: %25 için 0,25.
| Maliyet üzerine kâr oranı | Kâr marjı | 100 TL maliyetli ürünün KDV hariç fiyatı |
|---|---|---|
| %10 | %9,1 | 110 TL |
| %20 | %16,7 | 120 TL |
| %25 | %20 | 125 TL |
| %30 | %23,1 | 130 TL |
| %50 | %33,3 | 150 TL |
| %66,7 | %40 | 166,67 TL |
| %100 | %50 | 200 TL |
| %150 | %60 | 250 TL |
Bu fark neden önemli? Komisyon, kira payı ve reklam gibi giderler satış fiyatının yüzdesi olarak çıkar. Maliyetin üstüne %25 koyup KDV hariç satış fiyatının %20'si kadar komisyon ödüyorsanız elinize hiçbir şey kalmaz: 100 TL'lik ürün 125 TL'ye satılır, 25 TL komisyona gider. Giderlerinizi her zaman marjla karşılaştırın, kâr oranıyla değil.
KDV'li fiyattan kâr marjı nasıl hesaplanır?
Türkiye'de 2026 için KDV oranları %1, %10 ve %20'dir; ürününüzün hangi orana girdiğini KDV oranları rehberinde bulabilirsiniz. KDV hariç fiyatı bulmak için KDV dahil fiyatı bölün:
- %20 KDV: fiyat ÷ 1,20
- %10 KDV: fiyat ÷ 1,10
- %1 KDV: fiyat ÷ 1,01
KDV mükellefiyseniz alırken ödediğiniz KDV'yi satarken tahsil ettiğiniz KDV'den düşer, farkı vergi dairesine ödersiniz. Bu para sizin kârınız değildir; o yüzden hem satışı hem maliyeti KDV hariç alırsınız. Gömleğin etiketi 600 TL (%20 KDV dahil), alış faturası 300 TL + 60 TL KDV olsun:
| Hesap | Satış | Maliyet | Kâr | Marj |
|---|---|---|---|---|
| Doğru: ikisi de KDV hariç | 500 TL | 300 TL | 200 TL | %40 |
| Yanlış: satış KDV dahil, maliyet KDV hariç | 600 TL | 300 TL | 300 TL | %50 |
| Yanlış: ikisi de KDV dahil | 600 TL | 360 TL | 240 TL | %40 |
Üçüncü satırda yüzde doğru çıkar ama kâr 40 TL fazla görünür. O 40 TL, vergi dairesine ödeyeceğiniz KDV farkıdır: 100 TL KDV tahsil ettiniz, 60 TL'sini indirdiniz. Alış ve satış farklı KDV oranındaysa bu yöntemde yüzde de bozulur.
Basit usulde vergilendiriliyorsanız hesap değişir. Basit usuldeki esnafın teslim ve hizmetleri KDV'den istisnadır: satışta KDV hesaplanmaz, alırken ödenen KDV gider ya da maliyet sayılır. Bu durumda maliyeti KDV dahil (360 TL), satış fiyatını da müşterinin ödediği tutar olarak alırsınız. Gömleği 600 TL'ye satan basit usul esnafın kârı 240 TL, marjı %40'tır. Hangi usulde vergilendirildiğinizi bilmiyorsanız mali müşavirinize sorun.
Hedef kâr marjından satış fiyatı nasıl bulunur?
Çoğu zaman soru tersinden gelir: "%40 kâr marjı istiyorum, kaça satmalıyım?" Formül şudur:
KDV hariç satış fiyatı = Maliyet ÷ (1 − Hedef marj)
Etikete yazacağınız fiyat için KDV'yi ekleyin: KDV hariç fiyat × (1 + KDV oranı). Maliyeti 300 TL olan gömlekte %40 marj için 300 ÷ 0,60 = 500 TL, %20 KDV ile 600 TL çıkar. Maliyeti 1,40 ile çarpmak (420 TL) %40 marj vermez, %28,6 verir.
Excel'de A2 maliyet, C2 hedef marj (%40 yazın), D2 KDV oranı (%20 yazın) olsun. Etiket fiyatı formülü: =A2/(1-C2)*(1+D2).
Aşağıdaki tablo 100 TL maliyet (KDV hariç) içindir. Kendi maliyetiniz için tutarı orantılayın: 340 TL maliyet, 100 TL'nin 3,4 katıdır; %40 marj ve %20 KDV ile etiket 3,4 × 200 = 680 TL olur.
| Hedef kâr marjı | KDV hariç satış fiyatı | %20 KDV ile etiket | %10 KDV ile etiket |
|---|---|---|---|
| %20 | 125,00 TL | 150,00 TL | 137,50 TL |
| %25 | 133,33 TL | 160,00 TL | 146,67 TL |
| %30 | 142,86 TL | 171,43 TL | 157,14 TL |
| %35 | 153,85 TL | 184,62 TL | 169,23 TL |
| %40 | 166,67 TL | 200,00 TL | 183,33 TL |
| %50 | 200,00 TL | 240,00 TL | 220,00 TL |
| %60 | 250,00 TL | 300,00 TL | 275,00 TL |
Komisyon ve kargo varsa satış fiyatı nasıl hesaplanır?
İnternetten satıyorsanız iki tür gider vardır. Kargo ve ambalaj gibi her siparişte sabit kalan tutarlar maliyete eklenir. Ödeme komisyonu ya da pazaryeri komisyonu gibi satış fiyatının yüzdesi olan kesintiler ise marj gibi fiyattan düşer. Formül:
KDV hariç satış fiyatı = (Maliyet + Sabit giderler) ÷ (1 − Hedef marj − Yüzde kesintiler)
Örnek: ürün 300 TL, kargo ve ambalaj 60 TL (KDV hariç), kartlı ödeme komisyonu %3 (örnek oran), hedef marj %25 olsun. 360 ÷ (1 − 0,25 − 0,03) = 360 ÷ 0,72 = 500 TL; %20 KDV ile etiket 600 TL. Kontrol edelim: 500 TL'den 300 TL ürün, 60 TL kargo ve 15 TL komisyon düşünce 125 TL kalır, bu da 500 TL'nin %25'idir.
Komisyonun KDV dahil mi hariç tutar üzerinden kesildiğine sözleşmenizden bakın; KDV dahil tutardan kesiliyorsa örnekteki 15 TL, 18 TL olur. Hedef marj ile yüzde kesintilerin toplamı büyüdükçe fiyat hızla artar: toplam %50 ise maliyetin 2 katı, %75 ise 4 katı fiyat gerekir. Kartlı ödeme komisyonlarının nasıl işlediğini sanal POS nedir rehberinde anlattık.
İndirim yaptığınızda marjınız ne olur?
İndirimin tamamı kârdan çıkar. Gömleği %10 indirimle KDV hariç 450 TL'ye satarsanız kâr 200 TL'den 150 TL'ye düşer ve marj %33,3 olur. Aynı toplam kârı korumak için %33 daha fazla gömlek satmanız gerekir: 200 ÷ 150 = 1,33.
%40 marjla satılan bir ürün için:
| İndirim | Yeni marj | Aynı kâr için gereken ek satış |
|---|---|---|
| %5 | %36,8 | %14,3 |
| %10 | %33,3 | %33,3 |
| %15 | %29,4 | %60 |
| %20 | %25 | %100 |
| %25 | %20 | %166,7 |
Kısacası marjınız %40 iken %20 indirim yaparsanız, eski kârı korumak için satışınızı iki katına çıkarmanız gerekir. Kendi ürününüz için gereken artışı şöyle bulursunuz: indirim ÷ (marj − indirim). Kampanyayı kârlı kurmanın yollarını indirim kuponu ve kampanya fikirleri rehberinde bulabilirsiniz.
Hizmet satıyorsanız kâr marjı nasıl hesaplanır?
Kuaför, güzellik salonu ya da oto yıkama gibi işletmelerde maliyetin büyük kısmı malzeme değil zamandır. Bu yüzden maliyete, işin sürdüğü saat ile saat maliyetinizin çarpımını da eklersiniz. Saat maliyeti, kabaca aylık sabit giderlerinizin ay içinde çalışılan saate bölünmesidir.
Örnek: bir kuaförde saç boyası işlemi için malzeme 250 TL, işlem süresi 1,5 saat, saat maliyeti 400 TL olsun. Maliyet 250 + 1,5 × 400 = 850 TL eder. İşlemin KDV hariç fiyatı 1.250 TL ise kâr 400 TL, marj 400 ÷ 1.250 = %32'dir. Saat maliyeti kira ve eleman gibi giderleri zaten içerdiği için bu rakam brüt değil, net marja yakın bir rakamdır.
Brüt kâr marjı ile net kâr marjı arasındaki fark ne?
Buraya kadar ürün satışında hesapladığımız brüt kâr marjıdır: yalnızca ürünün maliyeti düşülür. Kira, eleman, faturalar ve reklam da düşüldükten sonra kalan ise net kâr marjıdır; ay sonunda kasada gördüğünüz budur.
Örnek bir mağazanın bir ayı (KDV hariç):
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Ciro | 200.000 TL |
| Satılan ürünlerin maliyeti | 120.000 TL |
| Brüt kâr (marj %40) | 80.000 TL |
| Kira | 20.000 TL |
| Eleman | 30.000 TL |
| Faturalar ve diğer giderler | 7.000 TL |
| Reklam | 3.000 TL |
| Vergi öncesi kâr (marj %10) | 20.000 TL |
Bu mağazada %40 brüt marj, %10 net marj demektir. Sabit giderler cironun %30'u olduğu için %30'un altındaki her brüt marj zarar yazar. Brüt marj hedefinizi bu yüzden sabit giderlerinizden geriye doğru belirleyin.
Kontrol listesi: marjınızı doğru hesapladınız mı?
- Satış fiyatı ve maliyet ikisi de KDV hariç mi? (Basit usuldeyseniz ikisi de KDV dahil.)
- Maliyetin üstüne eklediğiniz yüzdeyi marj sanmıyor musunuz?
- Kargo, ambalaj ve iade gelen ürünlerin masrafı maliyette mi?
- Komisyonları satış fiyatının yüzdesi olarak düştünüz mü?
- Maliyeti eski alış fiyatıyla değil, bir sonraki alışta ödeyeceğiniz fiyatla mı hesapladınız? Alış fiyatları hızlı değişiyorsa raftaki malı eski maliyetle fiyatlamak, yeni malı alırken sizi açıkta bırakır.
- İndirimli fiyatla marjınız hâlâ sabit giderlerinizi karşılıyor mu?
Panasis'te nasıl?
Panasis'te açtığınız e-ticaret mağazasında satıştan komisyon alınmaz; kartlı ödemelerde hesaba katacağınız kesinti, çalıştığınız ödeme kuruluşunun (iyzico ya da PayTR) kendi komisyonudur. Her ürün seçeneğine (beden, renk) ayrı fiyat girilir. Kuponlarda alt sepet tutarı ve kullanım sınırı belirlenir; indirimin marjınızı ne kadar düşüreceğini yukarıdaki tabloyla önceden hesaplayabilirsiniz. Satış raporunda dönem satışı, ortalama sepet ve en çok satan ürünler görünür. Bilgilerinizi gönderin, sitenizi ücretsiz kuralım; beğenirseniz paket seçersiniz.
Sık sorulanlar
İyi bir kâr marjı yüzde kaçtır?
Herkes için geçerli tek bir oran yoktur; marj sektöre, ürünün ne kadar hızlı satıldığına ve giderlerinize göre değişir. Hızlı satılan ürünlerde düşük marj yetebilir, uzun süre stokta bekleyen ürünlerde daha yüksek marj gerekir. Alt sınırınız, sabit giderlerinizin cirodaki payı ile istediğiniz net kârın toplamıdır.
%100 kâr marjı olur mu?
Olmaz. Marj satış fiyatına göre hesaplandığı için maliyet sıfır olmadıkça %100'e ulaşmaz. "%100 kâr" denince genellikle maliyetin iki katına satmak kastedilir; bu %100 kâr oranı, %50 kâr marjıdır.
Kâr marjının yasal bir sınırı var mı?
Çoğu mal ve hizmette fiyatı ve marjı satıcı belirler. Ancak 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un Ek 1. maddesi fahiş fiyat artışını yasaklar. Ticaret Bakanlığı bunu olağanüstü hal, afet ya da ekonomik dalgalanma gibi dönemlerde temel ihtiyaç mal ve hizmetlerinde haklı bir sebep olmadan yapılan aşırı ve adil olmayan artış olarak tanımlar; girdi maliyetlerindeki artış haklı sebep sayılabilir. Denetimi Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu yapar.
Etikete KDV dahil fiyat mı yazılır?
Evet. Fiyat Etiketi Yönetmeliği satış fiyatını tüm vergiler dahil peşin fiyat olarak tanımlar. Etikette ve fiyat listesinde müşterinin ödeyeceği KDV dahil tutar yazılır; KDV hariç rakam yalnızca kendi hesabınız içindir.
Kaynaklar
- Gelir İdaresi Başkanlığı: Güncel KDV oranları
- Resmî Gazete: KDV oranlarını değiştiren 7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (7 Temmuz 2023)
- Mevzuat Bilgi Sistemi: KDV Genel Uygulama Tebliği (basit usul istisnası)
- Resmî Gazete: Fiyat Etiketi Yönetmeliğinde Değişiklik (18 Şubat 2022)
- Ticaret Bakanlığı: Haksız fiyat değerlendirme sık sorulan sorular
Bilgiler 25 Ekim 2026 tarihinde bu kaynaklardan kontrol edildi. Kurallar ve tutarlar değişebilir; işlem yapmadan önce güncel hâlini kaynağından kontrol edin.