.com mu .com.tr mi? Alan adı seçerken nelere bakılır

Türkiye'de çalışan bir işletme için çoğu zaman en sağlam seçim, firma adınızın .com.tr uzantısını almak ve boştaysa .com'unu da alıp ana adrese yönlendirmektir. Eylül 2024'ten beri doğrudan .tr (örneğin firmaniz.tr) de herkese açık. Uzantıdan daha önemlisi adın kendisidir: kısa, telefonda tek seferde anlaşılan ve başkasının markasına benzemeyen bir ad, yıllarca işinizi kolaylaştırır.

İyi bir alan adının ölçütleri

1. Kısa olsun. Kartvizite, tabelaya ve araç giydirmesine rahat sığan bir ad seçin. Uzun adlar yanlış yazılır ve e-posta adresinde de uzun durur: info@kadikoymodakuaforsalonu.com yerine info@salonmira.com.

2. Söylenebilir olsun. Telefon testini yapın: adı birine telefonda söyleyin ve hiç soru sormadan yazabiliyor mu, bakın. "Tireli mi?", "ı ile mi?", "rakamla mı?" sorusu geliyorsa ad zayıftır.

3. Türkçe karakter kullanmayın. .tr uzantılarında zaten kullanılamaz; adda yalnızca a–z, 0–9 ve tire bulunabilir. .com'da Türkçe karakterli ad teknik olarak alınabilir ama tarayıcıda ve e-postada xn-- ile başlayan garip bir biçime dönüşebilir, birçok kişi de klavyede ç yerine c yazar. Firma adınızı Türkçe karakter olmadan nasıl yazacağınıza baştan karar verin: "Çiçekçi Gül" için cicekcigul.

4. Tire ve rakamdan kaçının. ada-mimarlik.com ile adamimarlik.com ikisi de akılda kalmaz. Rakam da "4 mü, dört mü?" sorusunu doğurur. Adınızda zaten rakam yoksa eklemeyin.

5. Marka adı mı, anahtar kelime mi? kadikoykuafor.com gibi anahtar kelimeli adlar ilk bakışta cazip görünür ama alan adındaki kelime sizi Google'da tek başına üst sıralara taşımaz; sıralamayı içerik ve Google İşletme Profili belirler. Marka adı ise sizinle birlikte büyür, şube açtığınızda ya da hizmet eklediğinizde eskimez. Çoğu küçük işletme için firma adı daha doğru seçimdir.

6. Yer adını gerektiği kadar kullanın. Adınız alınmışsa semt ya da şehir eklemek iyi bir çözüm olabilir: lavantabornova.com. Ama ileride taşınma ya da başka şehirde şube ihtimali varsa bunu hesaba katın.

7. Yanlış yazımları düşünün. İnsanlar adınızı nasıl yanlış yazar? Çok yaygın bir yanlış yazım varsa onu da alıp doğrusuna yönlendirmek ucuz bir önlemdir.

8. Sosyal medyada aynı ad boş mu? Instagram, Facebook ve diğer hesaplarınızda aynı kullanıcı adını kullanabilmek, müşterinin sizi bulmasını kolaylaştırır. Alan adını almadan önce bu adlara da bakın.

9. Başkasının markası mı? TÜRKPATENT'in Marka Araştırma sayfasından adın tescilli bir marka olup olmadığına bakın. Tescilli bir markaya benzeyen alan adı, marka sahibinin itirazıyla elinizden çıkabilir; .tr uzantılarında bu itirazlar uyuşmazlık çözüm hizmet sağlayıcılarına yapılır. Kendi adınızı uzun süre kullanacaksanız marka tescilini de düşünün.

10. Yüksek sesle okuyun. Kelimeler birleşince başka bir anlam çıkıyor mu? Yazılı haline bakmadan sadece okunuşuna kulak verin.

Örnek: bir adı adım adım seçmek

Bornova'da "Mira Güzellik Salonu" adıyla çalışan bir kuaför düşünelim. Sahibi önce aklına gelen adayları yazar, sonra her birini aynı sorularla eler:

Aday	Durum	Karar
miraguzellik.com	Başkasına ait	Elendi
miraguzelliksalonu.com.tr	Boş ama 18 karakter, telefonda uzun	Yedek
salonmira.com.tr	Boş, kısa, tabeladaki adla uyumlu	Ana adres
salonmira.com	Boş	Alınır, ana adrese yönlendirilir
mira-bornova.com	Boş ama tireli	Elendi

Son olarak TÜRKPATENT'te "Salon Mira" adıyla güzellik hizmetlerinde tescilli bir marka olup olmadığına ve Instagram'da salonmira kullanıcı adının boş olup olmadığına bakar. İkisi de temizse salonmira.com.tr ana adres olur; e-posta adresi de randevu@salonmira.com.tr gibi kısa ve anlaşılır kalır. Kuaförler için başka fikirler kuaför web sitesi sayfasında.

Kendi adınız mı, firma adı mı?

Doktor, avukat, psikolog, mali müşavir ya da danışman gibi kişisel hizmet verenler için kendi adınız (aysekaya.com.tr) güçlü bir seçenektir: müşteriler sizi zaten adınızla arar ve önerir. Ancak ileride ortak almayı, ekip kurmayı ya da işi devretmeyi düşünüyorsanız firma ya da büro adı daha esnektir; kişiye bağlı bir adı başkası sürdüremez. İkisini birden alıp birini diğerine yönlendirmek de mümkündür. Unvanı ada eklemek (drayseyilmaz) yazımı uzatır ve karıştırılır; .dr.tr ya da .av.tr uzantısı bu işi zaten görür.

Türkiye uzantılarında ne değişti?

.tr uzantılı alan adlarını eskiden ODTÜ bünyesindeki nic.tr yönetiyordu ve .com.tr almak için belge istenirdi. 14 Eylül 2022'de TRABİS (.tr Ağ Bilgi Sistemi) BTK bünyesinde faaliyete geçti. O tarihten beri .com.tr, .net.tr ve .org.tr belgesiz ve "ilk gelen ilk alır" kuralıyla veriliyor. Başvurular TRABİS'e doğrudan değil, yetkili kayıt kuruluşları üzerinden yapılıyor.

Temmuz 2026'da yürürlüğe giren 7590 sayılı Kanunla alan adı yönetimine ilişkin görev ve yetkiler Siber Güvenlik Başkanlığına devredildi. TRABİS ve kayıt kuruluşları üzerinden alım aynı şekilde sürüyor.

Doğrudan .tr (firmaniz.tr): 14 Eylül 2023'te yürürlüğe giren usul ve esaslarla .tr adlarının dağıtımı başladı. Önce kamu kurumlarına, sonra .org.tr sahibi meslek kuruluşları ve vakıflara, sonra da mevcut .com.tr, .net.tr gibi adların sahiplerine öncelik tanındı. Öncelik dönemi bitince 4 Eylül 2024'ten beri herkes "ilk gelen ilk alır" kuralıyla alabiliyor. Adın .tr'den önceki kısmı en az dört karakter olmalı; iki ve üç karakterli adlar yalnızca kurumun duyurusuyla dağıtılıyor.

Belge isteyen uzantılar

Bazı .tr uzantıları hâlâ yalnızca belirli kişi ve kurumlara, belgeyle veriliyor:

Uzantı	Kime verilir	Ne istenir
.av.tr	Avukatlar, hukuk büroları, avukatlık ortaklıkları	Barodan güncel avukatlık belgesi; ad, avukatın adı ya da soyadıyla uyumlu olmalı
.dr.tr	Tıp doktorları ve doktor ortaklıkları	Tıp doktorluğu diploması ya da mezuniyet belgesinin noter onaylı sureti; ad, doktorun adı ya da soyadıyla uyumlu olmalı
.bel.tr	Belediyeler	Belediyenin resmi talep yazısı
.gov.tr	Kamu kurum ve kuruluşları	Resmi talep yazısı
.edu.tr	YÖK'ün tanıdığı yükseköğretim kurumları	Talep yazısı
.k12.tr	MEB'e bağlı ya da MEB'in onayladığı okullar ve okul öncesi kurumlar, onaylı özel kreşler	Talep yazısı; özel kurumlarda açılış izin belgesi
.pol.tr	Emniyet Genel Müdürlüğü ve birimleri	Resmi talep yazısı
.tsk.tr	Türk Silahlı Kuvvetleri birimleri	Resmi talep yazısı
.kep.tr	Yetkili kayıtlı elektronik posta (KEP) hizmet sağlayıcıları	Yetki bilgisi

Avukatsanız .av.tr, doktorsanız .dr.tr güven veren bir seçenektir; ancak ad, kendi adınız ya da soyadınızla uyumlu olmalı, büro adı serbestçe seçilemez. Meslek sitelerinde neyin yazılabileceği için avukat web sitesi reklam yasağı ve doktor ve klinik web sitesi kuralları yazılarına bakın.

Uzantıları karşılaştırın

Uzantı	Kim alabilir	Artısı	Dikkat edilecek
.com	Herkes	Dünyada en tanıdık uzantı; insanlar alışkanlıkla .com yazar	Kısa ve iyi adların çoğu çoktan alınmış
.com.tr	Herkes, belgesiz (2022'den beri)	Türkiye'deki bir işletme olduğunuzu hemen gösterir; birçok ad hâlâ boşta	Biraz uzun; bazı ziyaretçiler .tr'yi atlayıp .com yazar
.tr	Herkes (Eylül 2024'ten beri)	Kısa ve yerel	Yeni olduğu için henüz az kişi alışık; ad en az dört karakter
.net, .org	Herkes	.com alınmışsa alternatif	.org dernek ve vakıf çağrışımı yapar
.net.tr, .org.tr, .gen.tr, .web.tr	Herkes, belgesiz	Türkiye uzantısı, ad bulmak kolay	Daha az tanınır
.shop, .online, .site gibi yeni uzantılar	Herkes	Boş ad bulmak kolay	Az tanınır; yenileme fiyatlarına mutlaka bakın

Fiyatları kayıt firmaları kendisi belirler ve sık değişir. Karar verirken ilk yılın kampanyalı fiyatına değil, yenileme fiyatına bakın.

İkisini birden alıp yönlendirmek

Firma adınızın .com.tr'si ve .com'u boştaysa ikisini birden almak çoğu işletme için mantıklıdır. Birini ana adres yapın: tabelada, kartvizitte, e-postada ve Google'da hep onu kullanın. Diğerini kalıcı (301) yönlendirmeyle ana adrese bağlayın; böylece yanlış uzantıyı yazan da sizi bulur, Google da tek bir adres görür.

Kaç alan adı almalı? Küçük bir işletme için genellikle ana adres, onun .com ya da .com.tr karşılığı ve gerekiyorsa en yaygın yanlış yazımı yeter. Her uzantıyı ve her yazım biçimini toplamak, her yıl yenilenmesi gereken bir fatura listesine dönüşür. Ek aldığınız her adı ana adrese yönlendirin; boşta bekleyen ya da eski bir sayfa gösteren alan adı işe yaramaz.

Hangisinin ana adres olacağına bir kez karar verin ve değiştirmeyin. E-posta adresleriniz de ana alan adında olsun; iki alan adında ayrı ayrı e-posta kullanmak karışıklık çıkarır. Kurulum için kurumsal e-posta yazısına bakabilirsiniz.

Almadan önce son kontrol

• Adı yüksek sesle söyleyip birine yazdırdınız mı?
• Türkçe karakter, tire ve rakam yok mu?
• .com.tr, .com ve .tr boş mu? .tr uzantıları için TRABİS'in alan adı sorgu sayfasına da bakabilirsiniz.
• TÜRKPATENT'te benzer tescilli marka var mı?
• Instagram ve diğer hesaplarda aynı ad boş mu?
• Google'da aynı adla sizin bölgenizde çalışan başka bir işletme var mı?
• info@ ile yazınca nasıl görünüyor?

Karar verdiyseniz satın alma, sahiplik, yenileme ve siteye bağlama adımları için alan adı nasıl alınır yazısına geçin.

Panasis'te nasıl?

Panasis'te alan adınızı seçmeyi beklemeden başlayabilirsiniz: siteniz isminiz.panasis.tr adresinde ücretsiz yayına çıkar. Alan adınıza karar verince onu her pakette ücretsiz bağlarsınız. Alan adınız yoksa panelden istersiniz; Panasis alan adını sizin adınıza alıp sitenize bağlar, ücreti ayrıdır ve her yıl yenilenir. SSL sertifikası kendiliğinden kurulur; firmaniz.com ve www birlikte çalışır.